|
نوشته: ماني شهرير
به تاريخ 17/12/88
نوشتن دربارهي كتابهايي كه ميخوانيم!
هفته گذشته سومين محمولهي كتاب را براي 13 مجتمع بهزيستي استان تهران ارسال كرديم. بعد از خاتمه مراسم بستهبندي و آدرسزني و تمبرچسباني (كه ورزشي است براي خودش)، سري هم به صندوق پستي زديم و ديديم يكي از پاكتهاي خالي تمبرزدهاي كه به همراه بستههاي بهزيستي ارسال كرده بوديم، پر و پيمان به سويمان برگشته.
پاكت، پر از برگههاي نظرخواهي بود كه بچههاي يكي از مراكز تكميل كرده بودند و مسئول مركز آن را برايمان پست كرده بود. راستش را بخواهيد اين سومين پاكت بود كه به دستمان ميرسيد. پيشتر پاكتهاي دو مركز ديگر را هم دريافت كرده بوديم اما فرمهاي داخل پاكت آخر، هم تعدادشان بيشتر بود و هم تكميلكنندگان آنها به جز امتيازدهي به "جيرهي اول" چند خطي هم برايمان نوشته بودند كه مثل هميشه خواندني بود (نمونههايي از نظرها را ميتوانيد در اينجا ببينيد.)
در طول اين دو ماه و اندي كه از ارسال اولين بستهها ميگذرد، هر وقت فرصت كردهام سري به صندوق پستي زدهام تا اگر از هريك از مجتمعها پاكتي رسيده باشد زودتر به حسابش برسم و ببينم كه بچهها نظرشان درباره كتابهايي كه برايشان انتخاب كردهايم چه بوده است. اما خب، اغلب اوقات با صندوق خالي روبرو ميشدم و يواش يواش فكر كردم كه نكند "جيرهبندي كتاب" به تنهايي براي ترغيب بچهها به خواندن كافي نباشد.
به همين خاطر به صرافت افتادم تا به همراه هر بستهي جيره كه ارسال ميكنيم، چند صفحهاي هم چيز بنويسم و همراه محموله كنم تا شايد اين "قاتق تكميلي" هيجان كتاب خواندن را افزايش دهد.
هدف اين نوشتهها ترغيب بچهها به نوشتن خواهد بود، نوشتن درباره كتابهايي كه ميخوانند ("چي؟! نوشتن!؟ مطمئني؟") تا قبل از رسيدن پاكت سوم فكر ميكردم كه مخاطب اين ماجرا احتمالا بايد بچههاي دوره راهنمايي و دبيرستان باشند، اما حالا به نظرم ميرسد بچههاي سالهاي چهارم و پنجم دبستان هم شايد بدشان نيايد كه در اين گود ما نرمشي بكنند (براي جيرهي اول اين گروه سني، دي ماه كتاب "خواهران غريب" را ارسال كرده بوديم. نظرات خوانندگان اين كتاب را در لابلاي نظرات ديگر گروههاي سني خواهيد ديد.)
مدتي پيش در كتابفروشي آمازون كتابي پيدا كردم با عنوان: A Short Guide to Writing about Literature
سفارش دادن و دريافت آن چند هفتهاي طول كشيد و بعد هم كه به دستم رسيد آن را گذاشتم توي يكي از قفسههاي كتابخانه تا نوبتاش برسد! اين روزها اما آن را بابت همين ماجرايي كه برايتان گفتم آوردهام و گذاشتهام نزديكتر و شروع كردهام به خواندن. چند فصل ابتدايي را خواندهام و راستش از فصل دوم آنقدر خوشام آمد كه فكر كردم اين چند صفحه را به عنوان نمونه برايتان اسكن كنم و اينجا بياورم:
 The writer as reader:
Reading and responding (2.85 MB)
همانطور كه خواهيد ديد اين فصل مطلباش را در قالب مثالي براساس يك داستان كوتاه از Kate Chopin بيان ميكند. در ابتدا، متن داستان به خواننده ارائه ميشود و بعد نويسندگان (كتاب دو نويسنده دارد) روش پيشنهادي خود را براي خواندن (اين فصل درباره چگونه خواندن مطلبي است كه ميخواهيم درباره آن چيز بنويسيم) بر روي اين مثال توضيح ميدهند. نكته جالب براي من اين بود كه بعد از خواندن داستان، وقتي به توضيحات بعدي فصل رسيدم متوجه شدم كه با وجود آنكه اين داستان دو-سه پاراگرافي را "خوانده بودم" و فكر ميكردم آن را فهميدهام، اما متوجه نكات بسياري كه در همين چند پاراگراف بوده نشدهام.
كتاب، قدم به قدم "روشي" را براي نوشتن درباره آثار ادبي آموزش ميدهد. براي "نويسنده شدن" البته حتما چيزهايي بيش از قواعدي كه اين متن آموزشي ارائه كرده است مورد نياز است. اما براي كسي كه بخواهد كيفيت خواندناش را با نوشتن درباره مطالبي كه ميخواند ارتقا بدهد، مطمئنا دانستن اين قواعد و تمرين آنها كمك بزرگي خواهد بود.
كتاب مورد بحث براي دانشجويان دانشگاهي تدوين شده و احتمالا با اين شكل و شمايل نميتواند به كار بچههاي گريزان از "خواندن" و "نوشتن" ما بيايد. اما تا همين چند فصل اول هم كه جلو رفتهام به نظرم ميرسد ميتوان از آن به عنوان الگوي خوبي استفاده كرد، ايده گرفت و مطالباش را براي مخاطبين كم سن و سالتر شبيهسازي كرد.
به جز اين اما چند صباحي هم در Google به دنبال عبارات زير جستجو كردم:
- Writing about literature
- Teach children writing about literature
و به مطالب جالبي برخوردم (خدا سايهي اين موتور جستجو را از سر ما كم نكند!) چند نمونهاي از مطالبي كه توجهام را جلب كرد در زير برايتان ميآورم:
- http://www.webenglishteacher.com/litwriting.html
- http://abcteach.com/directory/basics/writing/
- http://www.atozteacherstuff.com/Lesson_Plans/Language_Arts/_Grades_6-8/Writing/index.shtml
- http://www.teachingideas.co.uk/english/creative.htm
حالا كه به اينجاي مطلب رسيدم ميخواستم زحمتي هم بهتان بدهم. اگر فرصت و حوصله داريد اطلاعات ارائه شده در نشانيهاي بالا را بررسي كنيد. من فعلا همينطور گذري نگاهي بهشان انداختهام و اگر كسي پيدا شود كه بتواند از ميان ايدههايي كه در اين صفحات آمده (يا بقيه ايدههايي كه احيانا در ديگر مناطق اينترنت آمده و من هنوز موفق نشدهام آنها را پيدا كنم) جذابترينها و عمليترينهايشان را پيدا كند و با توجه به امكانات ما (ما در جيرهكتاب و ما در مجتمعهاي بهزيستي و ما در ايران) آنها را دستهبندي و الويتبندي كند، كمك بزرگي خواهد بود.
يادتان باشد كه هدف ابداع "بازي جديدي" است براي علاقمند كردن بچهها به كتاب خواندن. روش كار از راه دور و بصورت مكاتبهاي است. پس حتما به محدوديتهاي خاص اين روش ارتباطي توجه داشته باشيد. نظرات و يافتههايتان را ميتوانيد به نشاني info@jireyeketab.com ارسال بفرماييد.
شايد بدتان نيايد نگاهي هم به اين مطالب بياندازيد:
كتابخوانها؛ آدمهايي سعادتمند در خلوت خودشان!
چرا كتاب ميخوانيم؟ فايدهاش چيه؟ آيا كتابخوانها با كتابنخوانها فرق دارند؟ در مطلبي نوشتهي اورهان پاموك كه از هفتهنامهي شهروند امروز نقل شده به دنبال پاسخ بعضي از اين پرسشها ميگرديم.
|
وقتي ستارهها حرف ميزنند!
اين مطلب مروري است بر امكانات و اطلاعاتي كه يك "كرمكتاب" ميتواند از ميان صفحات مختلف وبسايت كتابفروشي آمازون دربارهي كتابهاي مورد علاقهاش بدست آورد.
|
ماجراي من و شاملو
اين مطلب يادي است از احمد شاملو به همراه فايلي صوتي از سخنان او دربارهي "حال و اوضاع زبان فارسي در ديار فرنگ" و همچنين ذكر خاطرهي ديدار با او.
|
|
"نوشتههايي به بهانه كتاب" معمولا در آخر هفتهها نوشته ميشوند و از طريق پست الكترونيك براي كليه مشتركين خبرنامه جيرهكتاب ارسال ميشوند. اگر مايل به دريافت مستمر اين نوشتهها هستيد ميتوانيد مشترك خبرنامه جيرهكتاب بشويد.
|
فهرست "نوشتههايي به بهانه كتاب"
|
