|
نگاشته شده به تاريخ 26/11/86
فقط دكمه را فشار بده!
با به بازار آمدن دوربينهاي ديجيتال، عكس گرفتن واقعا به آساني "آب خوردن" شده، كافيست دكمه را فشار بدهيد و دوربين بعد از آنكه مقاديري صداهاي عجيب و غريب از خودش در ميآورد صحنه را ثبت ميكند و عكس را ميگيرد. به همين سادگي! البته در دوران "پيشديجيتال" دوربينهاي كداك و يا عكسهاي فوري پولارويد هم تلاشي بودند براي همين "آسان كردن كار"، اما به هر حال در آن زمانها بالاخره مساله محدوديت فيلم وجود داشت و هر وقت ميخواستي دكمه را فشار بدهي كمي دقت ميكردي، چپ و راست را كنترل ميكردي، دلت تاپتاپ ميكرد تا بالاخره راضي ميشدي "كليك" كني و يك فيلم از 36 فيلم داخل دوربين را به صحنه روبرو اختصاص دهي.
در دوران "پيشديجيتال" عكاسي ابهتي داشت. وقتي آدم "اينكارهاي" بند و بساطش را پهن ميكرد تا عكسي بگيرد، همه به احترام ساكت ميشدند و نفسها در سينه حبس ميشد. بر پا كردن سه پايه و دوربين، انتخاب لنز، اندازهگيري نور و ... آئينهايي بودند كه بايد به درستي انجام ميشدند تا يك عكس، درست و حسابي از آب در بيايد. در زمانه ما اما بسياري از اين ابهت كاسته شده و عكس گرفتن شبيه الباقي كارهاي عادي زندگي شده. چيزي مثل راه انداختن ماشين لباسشوئي يا عمل آوردن يك وعده پلو در پلوپز. كي فكر ميكرد كه آدمها روزي بتوانند با گوشي تلفنشان هم عكس بگيرند!!!
با اين حال و با وجود همه اين "پيشرفت تكنولوژي"، "عكس گرفتن" هنوز هم كار هر كسي نيست. دانش و ديد و سليقهاي ميخواهد كه فقط با خواندن دفترچه راهنماي دوربين حاصل نميشود. بالا رفتن "قدرت تفكيك" (Resolution) دوربينهايمان باعث نميشود كه عكسهايي كه ميگرفتيم خيلي با عكسهايي كه پيشتر با دوربينهاي كوچك كداك ميگيريم تفاوتي بكند.
عكس گرفتن و عكس ديدن هم مثل خيلي چيزهاي ديگر (مثل نقاشي كردن و نقاشي ديدن يا فيلم ساختن و فيلم ديدن) مطالعه ميخواهد. بعضيها حوصله و وقت و علاقهاش را دارند و به دنبالش ميروند، بعضيها هم ندارند و به همان عكسهاي معمولي جهت ثبت خاطرات روزمره بسنده ميكنند. بالاخره هركس توي زندگياش براي موضوعات مشخصي وقت ميگذارد.
كتابهايي درباره عكس و عكاسي
كتاب اول اين مجموعه را همان روزي خريدم كه دوربيندار شدم. كتاب مفصلي است درباره انواع مسائلي كه صاحب يك دوربين ديجيتال بايد به آن توجه كند. اگر به فهرست مطالب كتاب كه در پايگاه اطلاعرساني ناشر آمده توجه كنيد ميبينيد كه مطابق معمول همه كتابهاي اينچنيني هم درباره دوربين و دوربينداري در كتاب مطلب وجود دارد و هم درباره "پردازش" و دستكاري فايلهاي تصاوير در داخل كامپيوتر. در عصر ديجيتال انگار اين دو مفهوم از يكديگر قابل تفكيك نيستند.
راهنماي خريد و كار با دوربينهاي عكاسي ديجيتال
تاليف و گردآوري: نادر خرميراد
ناشر: كانون نشر علوم
چاپ: چهارم، 1386
قيمت: 4900 تومان
تعداد صفحات: 496 صفحه
شابك: 964-7363-77-X
الفباي تصوير
اگر به فهرست مطالب كتاب قبلي مراجعه كنيد ميبينيد كه فصلي از كتاب به "اصول تركيببندي" يا Composition اختصاص دارد. اين اما خود موضوع كل كتاب دوم ما است. "تركيببندي در عكاسي" به احتمال زياد كتابي درسي است كه انتشارات سروش براي دانشجويان منتشر ميكند. كتاب از اولين چاپ خود در سال 1365 تاكنون شش بار تجديد چاپ شده و قيمت ناچيز آن اصلا با كاغذ مرغوب و چاپ تر و تميزش همخواني ندارد و معلوم است كه يك كسي به يك دليلي دارد يارانهاي براي چاپ كتاب پرداخت ميكند!
بحث كتاب البته بيش از آنكه درباره "فن عكاسي" باشد درباره "هنر عكاسي" است، كه هم به كار عكس گرفتن ميآيد و هم به كار عكس ديدن. صفحهبندي و روش ارائه مطالب نيز در كتاب خاص است و هر دو صفحه از كتاب به تشريح كوتاه يكي از وجوه تركيببندي اختصاص يافته و اغلب بقيه فضاي دو صفحه را عكسهايي درباره آن وجه خاص كه توضيح داده شده اشغال كردهاند. نمونهاي از صفحهبندي كتاب را ميتوانيد با اشاره بر روي كد شابك كتاب در پايگاه Ketab.ir ببينيد.
تركيببندي در عكاسي
نوشته: هارالد مانته
ترجمه: پيروز سيار
ناشر: انتشارات صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، سروش
چاپ: ششم، 1386
قيمت: 2200 تومان
تعداد صفحات: 107 صفحه
شابك: 978-964-376-526-2
هنر عكس ديدن
كتاب سوم اما كاملا درباره شيوه "عكس ديدن" است. نه، بالاتر از "ديدن"، "نقد كردن". كتاب براي آنكه خواننده خود را به سلاح نقد مسلح كند مطالبش را در فصلهاي مختلف به توصيف عكس، تفسير عكس، انواع عكس، عكسها و زمينهها، ارزيابي عكس و ... نوشتن و سخن گفتن درباره عكس اختصاص داده.
در مقدمه كتاب يكي از مترجمان درباره كاربرد كتاب در دانشگاهها و براي دانشجويان رشتههاي مختلف هنري سخن گفته. اما اينكه چرا يك خواننده غيرهنري بايد در كتابفروشي دست كند و چنين كتابي را بردارد، تصور نميكنم به جز "كنجكاوي" بتوان دليل ديگري براي آن تراشيد.
نقد عكس درآمدي بر درك تصوير
نوشته: تري برت
ترجمه: اسماعيل عباسي، كاوه ميرعباسي
ناشر: مركز
چاپ: هفتم، 1385
قيمت: 3700 تومان
تعداد صفحات: 299 صفحه
شابك: 964-305-462-4
نوشتههايي به بهانه عكس
اين كتاب را احتمالا اصلا نبايد در اين فهرست وارد ميكردم. چون مجموعه نوشتههايي است به بهانه عكس و عكاسي و نه لزوما درباره آن!
گاهي اوقات وقتي با خودم فكر ميكنم كه چطور آسمان و ريسمان را به بهانه كتاب به هم ميبافم، فقط به خاطر اينكه وجود اين ساخته دست بشر را به ياد خوانندگان آورده باشم و توجهشان را به نامها يا افكاري جلب كنم، خدا را شكر ميكنم كه در طول اين مدت هيچكس پيدا نشده كه بگويد "قربان دستت، ما را از دريافت اين نوشتهجاتت معاف كن!" احتمالا آنها كه حوصله خواندن هم ندارند، سر و ته ماجرا را با كليد Delete هم آوردهاند با اين ديدگاه كه "شايد هم يك روزي يك مطلب قابل خواندن در اين ميان پيدا شد!"
نوشتههاي رولان بارت هم، بدون آنكه بخواهم خودم را با او مقايسه كنم يا ارزش نوشتههايش را پايين بياورم، به نظرم همينطور ميرسد. نوشتههايي به بهانه "تصوير" كه در آنها خود عكس يا عكاسي ممكن است موضوع اصلي نوشته نباشد و فقط محملي است براي باز كردن سر صحبت. با هم قطعه اول بارت را در كتاب بخوانيم:
"روزي، خيلي پيش از اين، اتفاقا عكسي ديدم از ژروم، كوچكترين برادر ناپلئون، كه در 1852 گرفته شده بود. با حيرتي كه هنوز قادر به كاستنش نيستم دريافتم: "من چشماني را مينگرم كه امپراطور را نگريسته است." گاه بر اين حيرت اشارتي ميكردم، اما چون به نظر ميآمد نه كسي در آن سهيم است و نه حتي آن را ميفهمد (زندگي سرشار از اين خرده اشارتهاي تنهايي است) از يادش بردم. شوقم به عكاسي فرهنگيتر شد. قطعا عكاسي را در تقابل با سينما دوست داشتم، با وجود اين از تفكيكشان عاجز بودم. اين مساله مدام جديتر ميشد. مغلوب شوقي "هستيشناسانه" بودم: ميخواستم به هر قيمت عكاسي را چنان كه "در خود" بود، در آن ويژگي ذاتي كه از تمامي ديگر تصاوير متمايزش ميكرد، بفهمم. چنين شوقي، در حقيقت به اين معنا بود كه جدا از شواهد برآمده از تكنولوژي و كاربست آن، و با وجود عرصهي وسيع اين روزگاريش، چندان هم از موجوديت عكاسي مطمئن نبودم، از اين كه عكاسي "ويژگي" منحصر به خود داشته باشد" (متن كتاب، صفحه 15 و 16)
اتاق روشن انديشههايي دربارهي عكاسي
نوشته: رولان بارت
ترجمه: نيلوفر معترف
ناشر: چشمه
چاپ: سوم، 1385
قيمت: 2200 تومان
تعداد صفحات: 144 صفحه
شابك: 964-362-010-7
|