جنايت و مكافات (1866) نويسنده: فئودور داستايفسكي (Fyodor Dostoyevsky) ترجمه: مهري آهي ناشر: خوارزمي سال نشر: 1387 (چاپ ششم، چاپ اول كتاب مربوط به سال 1343 بوده) قيمت: 8500 تومان (جلد سخت) تعداد صفحات: 790 صفحه شابك: 964-487-002-6 داستان با اين جملات شروع مي‌شود: "غروب گرم يكي از روزهاي اوائل ژوئيه جواني از اتاق كوچك خود كه آن را از ساكنان پس‌كوچه‌ "س." اجاره كرده بود، به كوچه گام نهاد و آهسته با حالتي ترديدآميز به سوي پل "ك." روان شد. هنگام گذشتن از پله‌ها از برخورد با صاحبخانه خود در امان مانده بود. اتاق كوچك او درست زير سقف خانه بلند پنج مرتبه‌اي واقع شده بود و بيشتر به گنجه مي‌مانست تا به محل اقامت. اين اتاق كوچك را با ناهار و خدمتكار اجاره كرده بود. صاحبخانه‌اش زير پلكان او، در آپارتماني جداگانه، منزل داشت و جوان مجبور بود براي رفتن به خيابان هر بار از كنار آشپزخانه صاحبخانه كه در آن هميشه رو به پله‌ها باز بود بگذرد ..."

يادداشت‌هاي زيرزميني (1864) نويسنده: فئودور داستايفسكي (Fyodor Dostoyevsky) ترجمه: رحمت الهي ناشر: شركت انتشارات علمي و فرهنگي سال نشر: 1386 (چاپ ششم، چاپ اول كتاب مربوط به سال 1332 بوده) قيمت: 2100 تومان تعداد صفحات: 200 صفحه شابك: 978-964-445-259-8 داستان با اين جملات شروع مي‌شود: "من آدم مريضي هستم ... آدم بدي هستم ... مرد مطرودي هستم. خيال مي‌كنم مبتلا به درد كبد هم باشم. اما تاكنون نتوانسته‌ام چگونگي اين امراض را درست بفهمم و تشخيص بدهم. بله، خوب كه دقت مي‌كنم، اصلا نمي‌دانم چه مرضي دارم. در وجود من چه عضوي ممكن است واقعا ناخوش باشد. با اين كه براي علم طب و آقايان اطبا احترام زياد قايل هستم، باز براي سلامتي و بهبود خود هيچ‌گونه اقدامي نمي‌كنم. علاوه بر تمام اين‌ها، خيلي بارز و آشكار و خرافاتي هستم. يك دليلش هم تصور مي‌كنم همين احترام بي‌نهايتم بر علم طب و در عين حال بي‌اعتنايي‌ام به سلامتي و صحت مزاجم باشد ..."

برادران كارامازوف (1881) نويسنده: فئودور داستايفسكي (Fyodor Dostoyevsky) ترجمه: صالح حسيني ناشر: ناهيد سال نشر: 1387 قيمت: 16500 تومان (در دو جلد، با جلد سخت) تعداد صفحات: 514+588 صفحه شابك: 978-964-6205-06-2 داستان با اين جملات شروع مي‌شود: "آلكسي فيودورويچ كارامازوف سومين پسر فيودور پاولوويچ كارامازوف بود، ملاكي پرآوازه در ناحيه ما در روزگار خودش، كه به سبب مرگ دردناك و نامعلومش كه درست سيزده سال پيش روي داد و در جاي خود به آن خواهم پرداخت، همچنان در ياد ما مانده است. علي‌العجاله، تنها مي‌گويم كه اين "ملاك" - چون چنين مي‌ناميديمش، هرچند هيچگاه در ملك خود به سر نبرد - از جنم غريبي بود، با اين همه با امثال او زياد برخورد مي‌كردي، جنمي مهمل و فاسد‌الاخلاق و، به علاوه، بي‌مغز. اما او يكي از آن آدمهاي بي‌مغز بود كه در مراقبت از امورات دنيوي‌شان يد طولائي دارند، و ظاهرا مراقب چيز ديگري نيستند ..."

تسخيرشدگان (1872) نويسنده: فئودور داستايفسكي (Fyodor Dostoyevsky) ترجمه: علي‌اصغر خبره‌زاده ناشر: نگاه سال نشر: 1385 (چاپ نهم) قيمت: 11000 تومان (با جلد سخت) تعداد صفحات: 997 صفحه شابك: 964-351-321-1 داستان با اين جملات شروع مي‌شود: "پيش از اين كه شرح و توصيف حوادث تازه و عجيبي را كه در شهر ما اتفاق افتاده و تا امروز كسي به كم و كيف آن پي نبرده است، آغاز نمايم، چون از هنر داستان‌سرايي بهره‌اي ندارم، ناگزيرم شمه‌اي از حالات و زندگاني "استپان تروفي موويچ ورخوونسكي" بزرگوار و هنرمند شهر خودمان را بيان نمايم. اين جزئيات به جاي مقدمه اين داستان به‌شمار مي‌رود. و حكايتي را كه قصد دارم نقل كنم، از آن بسيار فاصله دارد. بايد تذكر داد كه "استپان تروفي موويچ" در شهر ما، هميشه يك نقش خاص را بازي كرده بود. بدين معني كه او خود را چون يك قهرمان ملي مي‌دانست و با عشق و علاقه مفرط اين نقش خود را دوست مي‌داشت، به حدي كه به نظر مي‌رسيد بي‌وجود آن نمي‌تواند زندگي كند ..."

خاطرات خانه اموات (1862) نويسنده: فئودور داستايفسكي (Fyodor Dostoyevsky) ترجمه: مهرداد مهرين ناشر: نگاه سال نشر: 1387 (چاپ اول) قيمت: 7500 تومان تعداد صفحات: 390 صفحه شابك: 978-964-351-529-4 داستان با اين جملات شروع مي‌شود: "در دورترين نقطه سيبري پنهان در ميان استپ‌ها، كوه‌ها و بيشه‌هاي بي‌راه و صعب‌العبور، چند شهر كوچك با خانه‌هاي چوبي و يكي دو كليسا كه در وسط شهر و ديگري خارج از شهر در قبرستان است، وجود دارد كه جمعيت هريك از اين شهر شايد بيش از دو هزار نفر نباشد. اين شهرها بيشتر به دهكده شباعت دارند تا شهر و قسمت اعظم ساكنينش ايسپراونيك‌ها، چينوويك‌ها و عده‌اي از افسران جزء با درجات مختلف و از طبقات مختلف هستند. اگرچه هواي سيبري خيلي سرد است، معذالك اين سرزمين براي ماموران دولت جاي دنج بسيار خوبي است. مردمانش ساده‌دل و محافظه‌كارند و از چيزهاي تازه خوششان نمي‌آيد و عرف و مقررات كه به مرور ايام تقدس يافته همچنان ثابت و پابرجاست ..."

قمارباز (1867) نويسنده: فئودور داستايفسكي (Fyodor Dostoyevsky) ترجمه: صالح حسيني ناشر: نيلوفر سال نشر: 1386 (چاپ سوم) قيمت: 2800 تومان تعداد صفحات: 237 صفحه شابك: 964-448-238-7 داستان با اين جملات شروع مي‌شود: "بعد از دو هفته غيبت، آخرالامر برگشته‌ام. حالا ديگر سه روز است كه دوستانم آمده‌اند اينجا، رولتنبرگ. با خود مي‌انديشيدم كه لابد مشتاقانه انتظارم را مي‌كشند، منتها اشتباه مي‌كردم. از جناب ژنرال مگو كه ذره‌اي بار خاطر نداشت و چند دقيقه‌اي از سر بنده‌نوازي با من حرف زد و بعد بنده را خدمت خواهرش فرستاد. از قرار معلوم، سر راهشان به ترتيبي پول و پله‌اي قرض كرده بودند. تازه به نظرم هم رسيد كه جناب ژنرال تا اندازه‌اي دستپاچه است. ماريا فيليپوفنا گويا سرش خيلي شلوغ بود و به زحمت جواب سلامم را داد. ولي پول را از من گرفت، شمرد و به همه حرف و حديث من گوش داد..."

نيه توچكا (1849) نويسنده: فئودور داستايفسكي (Fyodor Dostoyevsky) ترجمه: محمد قاضي ناشر: نيلوفر سال نشر: 1384 (چاپ پنجم، چاپ اول كتاب مربوط به سال 1340 بوده) قيمت: 2700 تومان تعداد صفحات: 274 صفحه شابك: 964-448-264-6 داستان با اين جملات شروع مي‌شود: "من پدرم را به ياد نمي‌آورم. وقتي او مرد من دو ساله بودم. مادرم دوباره شوهر كرد و اين ازدواج دوم اگرچه با عشق و عاشقي سرگرفت، براي او مايه غم و رنج بسيار شد. ناپدري من، يعني آن موسيقيداني كه شگفت‌انگيزترين سرنوشت‌ها را پيدا كرد، عجيب‌ترين مردي بود كه من به عمر خود ديده و شناخته‌ام. تاثير او در احساسات اوليه دوران كودكي من به قدري شديد بود كه در باقي عمر من نيز اثر گذاشت. براي آن كه فهم سرگذشت من آسان‌تر گردد ناگزير بايد شرح حال او را در اين جا بياورم. من آن‌چه در اين‌جا باز مي‌گويم همان است كه بعدها از آقاي ب ويولون‌زن، كه در دوران جواني رفيق و نديم صميمي ناپدري من بود شنيده‌ام ..."

جوان خام (1875) نويسنده: فئودور داستايفسكي (Fyodor Dostoyevsky) ترجمه: رضا رضايي ناشر: اختران سال نشر: 1387 (چاپ چهارم، چاپ اول ناشر) قيمت: 9600 تومان (با جلد سخت) تعداد صفحات: 688 صفحه شابك: 978-964-8897-58-6 داستان با اين جملات شروع مي‌شود: "نمي‌توانم از نوشتن داستان نخستين گام‌هايم در زندگي شخصي صرف‌نظر كنم، هر چند كه به آساني مي‌شد از اين كار خودداري كرد ... اما اطمينان دارم كه اگر صد سال هم عمر كنم بار ديگر سرگذشتم را نخواهم نوشت. نهايت خودپرستي است كه آدم بدون هيچ شرمي درباره خودش بنويسد. فقط بر اين مبنا مي‌توانم خود را تبرئه كنم كه هدف من از نوشتن، با هدف ديگران، كه جلب تحسين خوانندگان است، فرق دارد. ناگهان به فكرم رسيد كه صرفا از روي انگيزه دروني هرچه طي اين سال گذشته برايم پيش آمد كلمه به كلمه روي كاغذ بياورم، چون به شدت تحت تاثير اين پيشامدها قرار گرفته‌ام. فقط رويدادها را ثبت خواهم كرد و نهايت سعي را به خرج خواهم داد تا از هرگونه حاشيه‌پردازي و به ويژه از ظرايف ادبي بپرهيزم ..."

بيچارگان (1846) نويسنده: فئودور داستايفسكي (Fyodor Dostoyevsky) ترجمه: خشايار ديهيمي ناشر: نشر ني سال نشر: 1388 (چاپ اول) قيمت: 3000 تومان تعداد صفحات: 207 صفحه شابك: 978-964-185-069-4 داستان با اين جملات شروع مي‌شود: "8 آوريل واروارا آلكسييوناي گرانبهاي من، ديروز خوشبخت بودم - بي‌اندازه و بيش از تصور خوشبخت بودم! چون، تو دختر لجبازم، براي يك بار هم كه شده، كاري را كردي كه من خواسته بودم. شب، حدود ساعت هشت، بيدار شدم (مامكم، مي‌داني كه بعد از انجام دادن كارهايم چقدر دوست دارم يكي دو ساعتي چرتي بزنم). شمعي پيدا كردم و دسته كاغذي برداشتم، و داشتم قلمم را مي‌تراشيدم كه يكدفعه تصادفا چشم بلند كردم - و راست مي‌گويم دلم از جا كنده شد! پس تو بالاخره فهميده بودي اين دل بيچاره من چه مي‌خواهد ..."

كتاب‌هايي درباره داستايفسكي و آثارش
فهرست كتاب‌هاي درباره داستايفسكي را با معرفي دو كتابي آغاز مي‌كنيم كه داستايفسكي و آثارش را به همراه كارنامه چندين نويسنده ديگر مورد بررسي قرار داده‌اند. و به اين ترتيب امكان مقايسه استاد روس با ديگر نويسندگان مشهور را براي خوانندگان و داستايفسكي‌پژوهان فراهم آورده‌اند.
يكي ديگر از ويژگي‌هاي اين دو كتاب اين است كه اولي با بررسي بالزاك، ديكنز و داستايفسكي، نويسنده ما را در كنار دو غول ديگر ادبيات قرن نوزدهم بررسي مي‌كند. و با اينكه فصل مربوط به داستايفسكي آخرين فصل كتاب است اما مطالب آن به تنهايي نيمي از كتاب را به خود اختصاص داده. نويسنده كتاب، اشتفان تسوايگ، هم با اينكه كتاب را در دهه‌هاي آغازين قرن بيستم نوشته اما نثر و ديدگاهي قرن نوزدهمي دارد و به همين هم معروف است.
كتاب دوم اما بسيار روزآمدتر و جديدتر است. در ميان ده نويسنده‌اي نيز كه براي بررسي انتخاب كرده، نام‌هاي معاصرتر و امروزي‌تر به چشم مي‌خورند. ويرجينيا وولف، فرانتس كافكا، مارسل پروست، جيمز جويس و ... اين يكي برعكس كتاب قبلي كه با داستايفسكي پايان مي‌يابد، با فصل مربوط به داستايفسكي آغاز مي‌شود و بعد به سراغ هنريك ايبسن، توماس مان، جوزف كنراد و بقيه مي‌رود. به نظر مي‌رسد كه با مقايسه "داستايفسكي"هاي اين دو كتاب بتوان به تفاوت برداشت‌هاي بشر دو پا از آثاري واحد در دو قرن مختلف نوزدهم و بيستم نزديك شد. كه خب جالب است!

سه استاد سخن بالزاك، ديكنز، داستايفسكي نويسنده: اشتفان تسوايگ (Stefan Zweig) ترجمه: محمدعلي كريمي ناشر: نشر ني سال نشر: 1383 (چاپ اول) قيمت: 2600 تومان تعداد صفحات: 208 صفحه شابك: 964-312-688-9 در ابتداي فصل مربوط به داستايفسكي چنين آمده است: "... داستايفسكي را اگر از درون تجربه نكنيم، هيچ است. چه تنها در درون، يعني در ژرف‌ترين و جاوداني‌ترين و تغييرناپذيرترين بخش وجود است كه مي‌توانيم اميد اتصال سلول به سلول به او را در سر بپرورانيم. اما اگر از اين بيرون به دنياي او نگاه كنيم، با اندك اثري كه از دنياي ما در آن يافت مي‌شود، اين چشم‌انداز روسي را كه همچون استپ‌هاي وطنش راه به جايي ندارد با خود بيگانه خواهيم يافت. در آنجا هيچ چيز مهرباني چشم را نوازش نمي‌دهد و به ندرت ساعتي براي آرامش است. تاريك روشن سحرآميز احساس پركشش با روشنايي سرد و غالبا منجمدكننده روح در تبادل است و در آسمان به جاي خورشيد گرم، شفق شمالي اسرارآميز و خون‌چكان شعله‌ور است ..."

جهان مدرن و ده نويسنده بزرگ نويسنده: مالكوم برادبري (Malcolm Bradbury) ترجمه: فرزانه قوجلو ناشر: چشمه سال نشر: 1386 (چاپ سوم) قيمت: 2800 تومان تعداد صفحات: 362 صفحه شابك: 964-6194-88-5 فصل مربوط به داستايفسكي چنين آغاز مي‌شود: ""من مردي بيمارم ... مردي بدخواهم. مردي ناخوشايندم. فكر مي‌كنم ريه‌ام سالم نيست." كسي كه ما را مورد خطاب قرار مي‌دهد "انساني زيرزميني" است. فردي بي‌نام - نمي‌توانيم او را قهرمان بناميم، چرا كه نمي‌خواهد قهرمان باشد - كسي كه داستان تلخ خود را در رمان كوتاه داستايوسكي، يادداشت‌هاي زيرزميني، حكايت مي‌كند. او يكي از شخصيت‌هاي بي‌كس، فقير و دون‌پايه‌اي است كه در ادبيات داستاني اواسط قرن نوزدهم، در رمان‌هاي بالزاك، استاندال، ديكنز و ملويل به چشم مي‌خورند كه بي‌توجه و خشمگين پشت ميزهاي خود كار مي‌كنند، آميزه‌اي از يك خيال‌باف رمانتيك و يك برده ديوان‌سالار. چهل ساله است، كارمند سابق دولت در پايتخت پرزرق و برق سن‌پترزبورگ كه مرتكب جعل شده و به كنج پست خود پرتاب شده است، به آپارتماني محقر در محله پايين شهر ..."

و اما بعد ...
معمولا وقتي در اين سال‌ها از كتابفروش‌ها سراغ كتابي درباره داستايفسكي را مي‌گيري، "جدال شك و ايمان" را بهت معرفي مي‌كنند. كل كتاب به بررسي زندگي داستايفسكي مي‌پردازد و در لابلاي زندگي، داستان تولد هريك از آثار او و ويژگي‌هاي هر اثر نيز مورد بررسي قرار مي‌گيرد. كتاب از ده سال پيش تا به حال سه بار تجديد چاپ شده و به جز كتابفروش‌ها تعريف و توصيه آن را از چند نفر ديگر هم شنيده‌ام.
همين‌جا بد نيست "فلسفه داستايفسكي" را هم بياوريم. ناسلامتي هم مترجم كتاب با آن ديگري يكي است و هم ناشرش!

داستايفسكي جدال شك و ايمان نويسنده: ادوارد هلت كار (Edward Hallett Carr) ترجمه: خشايار ديهيمي ناشر: طرح نو سال نشر: 1387 (چاپ سوم) قيمت: 6500 تومان تعداد صفحات: 344 صفحه شابك: 964-5625-21-1 در پشت جلد كتاب آمده: "نيچه مي‌گويد: آن كس با هيولاها پنجه درمي‌افكند، بايد به هوش باشد كه مبادا خود هيولا شود، و آنگاه كه زماني دراز چشم به مغاك مي‌دوزي، مغاك نيز چشم به روي روحت مي‌گشايد. در زندان اومسك داستايفسكي چهار سال با رانده‌شدگاني زيست كه از قراردادها و رسوم اجتماعي عادي معاف بودند، موجوداتي كه به هستي حيواني بازگشته بودند، او به مغاكي چشم دوخته بود كه در آن عنصر خام شهوت مجرد بشري مي‌جوشيد، و مغاك داخل در روح او مي‌شد. او شايد خود هنگامي كه پا به زندان گذاشت انساني غيرعادي بود، در آنجا او آموخت كه خود را با جهاني غيرعادي وفق بدهد، و هنگامي كه سر برآورد نگاه كج و معوجش نمي‌توانست به كانوني ديگر دوخته شود ..."

فلسفه داستايفسكي (از سري نام‌آوران فرهنگ) نويسنده: سوزان لي اندرسون ترجمه: خشايار ديهيمي ناشر: طرح نو سال نشر: 1387 (چاپ دوم) قيمت: 3000 تومان تعداد صفحات: 200 صفحه شابك: 964-489-076-0 فصل اول كتاب با عنوان "فلسفه و آثار داستاني" اينگونه آغاز مي‌شود: "معدودي از فيلسوفان بزرگ قديمي - مثلا، افلاطون، هيوم، و باركلي - در قالب محاوره مي‌نوشتند، دو فيلسوف قرن نوزدهمي - فردريش نيچه و سورن كيرگگور - قالبهاي غيرسنتي ديگري را براي بيان تزهاي فلسفي‌شان آزمودند، اما بيشتر فيلسوفان عمدتا در قالب رساله و مقاله فلسفه‌شان را عرضه كرده‌اند. اكثر فيلسوفان فكر مي‌كنند فلسفه يك چيز است و داستان يك چيز ديگر. اينان اصلا نمي‌توانند بپذيرند كه كساني كه مشهورترين آثارشان آثار داستاني است فيلسوف شمرده شوند. در قرن بيستم، ژان پل سارتر نمايشنامه‌ها و رمانهاي متعددي نوشت، اما او رساله‌هاي فلسفي و سني هم نوشت كه احتمالا شهرت بيشتري دارند و براي همين هم كسي ترديد نمي‌كند كه سارتر فيلسوف بود ... اما نويسنده قرن نوزدهمي، فيودور داستايفسكي، جز "يادداشت‌هاي روزانه يك نويسنده"، هرچه نوشت در زمره آثار داستاني بود و براي همين فيلسوف شمردن او باز هم دشوارتر مي‌شود ..."

اما خيال نكنيد كه بضاعت ما در زمينه كتاب‌هاي "درباره داستايفسكي" محدود به ترجمه است. اخيرا دو كتاب تاليفي از نويسندگان ايراني هم درباره داستايفسكي منتشر شده كه از نظر دست اول بودن ديدگاه نويسنده‌ي هم‌وطن براي ما خوانندگان ايراني مي‌تواند غنيمت باشد. كتاب اول را دكتر مجتهدي، استاد فلسفه دانشگاه تهران، نوشته است و كتاب دوم پايان‌نامه كارشناسي داريوش مهرجويي، كارگردان سينماي ايران، درباره بخشي از رمان برادران كارامازوف است.

داستايفسكي آثار و افكار نويسنده: كريم مجتهدي ناشر: هرمس سال نشر: 1387 (چاپ سوم) قيمت: 2800 تومان تعداد صفحات: 248 صفحه شابك: 978-964-363-600-8 مقدمه كتاب با اين جملات آغاز مي‌شود: "داستايفسكي نويسنده روسي، با پنج رمان بزرگ و تعداد كثيري از داستانهايي كه به صور مختلف اعم از داستانهاي مستقل كوتاه و يا روايتهاي مختصر كه در ضمن يادداشتهاي روزانه او جاي گرفته، از ربع آخر قرن نوزدهم ميلادي به بعد، به مرور نه فقط شهرت جهاني يافته، بلكه در اذهان منتقدان و ادب‌شناسان بر اوج قله رمان‌نويسي، خاصه از لحاظ قدرت فوق‌العاده در تحليل رواني افراد قرار گرفته است. گويي در كل ادبيات جهان، هيچ يك از نويسندگان بزرگ ديگر كه استعداد و نبوغ آنها نيز محرز و مسلم است، با او قابل مقايسه به نظر نمي‌رسند ..."

روشنفكران رذل و مفتش بزرگ فلسفه در ادبيات نويسنده: داريوش مهرجوئي ناشر: هرمس سال نشر: 1387 (چاپ اول) قيمت: 1800 تومان تعداد صفحات: 112 صفحه شابك: 978-964-363-342-4 پيشگفتار كتاب با اين جملات آغاز مي‌شود: "اين كتاب - نخست جهت پايان‌نامه كارشناسي رشته فلسفه، فلسفه در ادبيات دانشگاه UCLA، در سال 1347 به تحرير درآمد. - حاصل دوراني است كه دنياي افسون‌زده و پر تب و تاب فيودور داستايفسكي، نويسنده بزرگ قرن نوزدهم روسيه، با آن داستانهاي هيجان‌انگيز و شخصيتهاي رنگارنگ و پرشور، عاصي، فرهيخته، عاشق، شوريده، مذهبي و با آن انديشه‌هاي عميق و والاي بشردوستانه و خيرخواهانه سخت گريبان مرا گرفته بود و شيفته و گمگشته خود ساخته بود. شايد براي رهايي از بند همين‌ها و نيز افسون‌زدايي از آن شخصيتهاي قوي و جنون‌زده بود كه اين نوشته به وجود آمد. برادران كارامازوف، همه مي‌دانيم، يكي از بهترين كتابهاي اوست. آخرين و مهمترين كارش و يكي از برجسته‌ترين آثار ادبي جهان. افسانه مفتش بزرگ را كه ايوان كارامازوف براي برادر كوچكتر خود، آليوشاي نوكشيش، تعريف مي‌كند، در واقع حكم داستان در داستان را دارد و اثري مستقل و جدا از كل كتاب است. با اين حال، در بردارنده چكيده و جوهر انديشه و جهان‌بيني داستايوفسكي است و به نوعي - آن نوعي كه در اين كتاب آمده - حامل و حاوي همه شخصيتهاي نخبه و فرهيخته ساير رمان‌هاي اوست ..."

و الباقي هم بدون شرح ...

داستايفسكي زندگي و نقد آثار نويسنده: هانري تروايا (Henri Troyat) ترجمه: حسين‌علي هروي ناشر: نيلوفر سال نشر: 1388 (چاپ دوم، چاپ اول كتاب در سال 1369 بوده) قيمت: 11000 تومان تعداد صفحات: 548 صفحه شابك: 978-964-448-425-4 كتاب با اين جملات آغاز مي‌شود: "چقدر از مردان مشهور زندگي‌هايي نامتناسب با سطح آثارشان داشته‌اند. زندگي‌نامه‌نويس در برابر اين زندگي‌هاي آرام به رمان‌نويسي ميل مي‌كند. به شرح و تفسير مي‌پردازد. از خود اختراع مي‌كند تا كار خود را جذاب جلوه دهد. او بيشتر به جلوه كار هنري خود مي‌انديشيد تا به قهرمان كتاب. به يك مرد بزرگ خدمت نمي‌كند، به خود خدمت مي‌كند. اما در مورد داستايفسكي نه تنها حاجت به افزودن و آرايش مطلب نيست، بلكه زندگي اين نويسنده از لحاظ حوادث و غم و شادي‌هاي شگفت‌آور به قدري غني است كه زندگي‌نامه‌نويس ناگزير است از فراخ‌روي خودداري نمايد و بر بعضي وقايع سرپوش بگذارد. به نظر چنين مي‌آيد كه اين نويسنده نابغه طرز زندگي خود را به سبك رمانهايش تنظيم كرده است. حقيقت زندگي او از غيرحقيقي‌ترين افسانه‌ها غيرحقيقي‌تر به نظر مي‌آيد ..."

آزادي و زندگي تراژيك پژوهشي درباره‌ي داستايفسكي نويسنده: ويچسلاف ايوانوف (Vyacheslav Ivanovich Ivanov) ترجمه: رضا رضايي ناشر: ماهي سال نشر: 1386 (چاپ اول) قيمت: 2400 تومان تعداد صفحات: 177 صفحه شابك: 978-964-9971-26-1 در پشت جلد كتاب آمده است: "آزادي و زندگي تراژيك از آثار كلاسيك نقد مدرن است. ويچسلاف ايوانوف، شاعر بزرگ سمبوليست، جنبه‌هاي ديني و هنري و اسطوره‌اي را در كار داستايفسكي بررسي كرده و نشان داده است كه نگرش خاص اين نويسنده ايجاب مي‌كرده كه او فرم هنري جديدي خلق كند كه در آن تكنيك‌هاي رمان رئاليستي مدرن با تكنيك‌هاي تراژدي باستان درآميخته باشد."

سنجش هنر و انديشه فيودور داستايفسكي نويسنده: ارنست سيمونز ترجمه: اميرجلال‌الدين اعلم ناشر: شركت انتشارات علمي و فرهنگي سال نشر: 1386 (چاپ سوم، چاپ اول كتاب در سال 1354 بوده) قيمت: 1000 تومان تعداد صفحات: 69 صفحه شابك: 978-964-445-814-9 كتاب با اين جملات آغاز مي‌شود: "اكنون مايه شگفتي است كه يك منتقد ادبي شوروي مي‌نويسد: "ما در شناختمان از انديشيدن و آفرينشگري به پيشرفت بسياري نيازمنديم تا بفهميم چرا، مثلا، آلبرت آينشتاين باور داشت كه او از داستايفسكي بيشتر از كارل فريدريش گاوس، يكي از بزرگترين فيزيكدانان و ستاره‌شناسان و رياضيدانان، سود برگرفته است." زيرا، بنا بر گزارش، سالها پيش هنگامي كه نظر لنين را درباره رمانهاي داستايفسكي پرسيدند، پاسخ داد: "من مجالي براي همچو مهملات ندارم." و هرچند ماكسيم گوركي نبوغ داستايفسكي را ستو و با شكسپير قياسش كرد، باري همچنين او ره به "خرده‌ بورژوايي و شكست‌گرايي" محكوم داشت و به گناه فردباوري خودخواهانه كه در نظام اخلاقي شوروي نابخشودني بود بزهكارش دانست ..."