|
آبان 1388: رنگ و روي پريده دهه شصت (به بهانه سريال تلويزيوني "قصههاي مجيد")
فهرست آثار "هوشنگ مرادي كرماني" بدون ذكر و ياد از سريال تلويزيوني "قصههاي مجيد" هيچوقت كامل نميشود. درست است كه نسخه سينمايي/تلويزيوني "قصههاي مجيد"، به جز فكر و ايده قصههايش، ارتباط مستقيمي با مرادي كرماني ندارد، اما ماجرا براي خود مجيد به گونهاي ديگر است.
مجيد "قصههاي مجيد" اگر كه شهرت و محبوبيتاش را مديون خالق/نويسندهاش آقاي مرادي كرماني است، به مقدار زيادي هم معروفيتاش را به كيومرث پوراحمد و مهدي باقربيگي بدهكار است. براي ما كه نوجوانيمان را در دهه 60 هجري شمسي گذراندهايم، مجيد سريال "قصههاي مجيد" شايد حتي از مجيد كتاب "قصههاي مجيد" بهمان نزديكتر و برايمان ملموستر است.
وقتي داشتم در اينترنت به دنبال اطلاعاتي درباره "قصههاي مجيد" ميگشتم، چشمم به اظهارنظري وبلاگي افتاد كه نسخه جديد منتشر شده اين سريال از سوي انتشارات سروش را "كند" و "بيرنگ و رو" و حتي "خستهكننده" ناميده بود. بعد كه نشستم و چند بخشي از مجموعه را براي استخراج اطلاعاتي كه در ذيل خواهيد ديد دوباره نگاه كردم، ديدم طفلكي پربيراه هم نگفته. اما خب، همانطور كه گفتم اين خاصيت نوجواني ما بوده و اتفاقا (و احتمالا) براي نسل من همين ويژگيها است كه اين مجموعه را "نوستالژيك"تر و محبوبتر ميكند. براي لذت بردن از سريال "قصههاي مجيد" بايد بتوان از سينماي كانوني لذت برد، كه فكر ميكنم در دوره و زمانهي "ترنسفورمر 2" و "مرد عنكبوتي 3" انتظاري زياده از حد است از نوجوانان بعد از دهه شصت!
و اما از كجسليقگي "صدا و سيمايي"ها برايتان بنويسم. "قصههاي مجيد" در 9 قسمت تهيه و پخش شد و در انتهاي دوره پخش سريال نيز يك فيلم سينمايي با نام "شرم" بر روي آنتن كانال شبكه اول سيما رفت (آن زمان فكر ميكنم هنوز دو تا كانال بيشتر نداشتيم!) فيلم سينمايي ديگري هم با عنوان "صبح روز بعد" توسط همين گروه در سال 1371 تهيه شده كه متاسفانه خاطرم نيست كه آيا به همراه همين مجموعه از تلويزيون پخش شده يا بعدتر بصورت جداگانه. اما دقيقا خاطرم هست كه مجموعه با پخش "شرم" خاتمه پيدا كرد و بخشي از داستان فيلم و پايانبندي آن هم به نوعي خداحافظي سازندگان سريال با بينندگان آن است.
در مجموعه 12 ديسكي كه انتشارات سروش عرضه كرده، از 9 قسمت سريال 6 قسمت گنجانده شده. به همراه دو فيلم سينمايي "شرم" و "صبح روز بعد". ديسكها كه از يك تا دوازده شماره خوردهاند در ابتدا (ديسكهاي 1 و 2) حاوي "شرم" هستند و در انتها (شمارههاي 11 و 12) با فيلم "صبح روز بعد" پايان ميگيرند. اينكه براساس كدام محاسبات هنري فيلم پاياني مجموعه در ديسكهاي ابتدايي تكثير شدهاند احتمالا ميتواند موضوع يك بررسي "هوش و استعداد تحصيلي" باشد. اما ماجراي كجسليقگي در اينجا پايان نمييابد!
ترتيب پخش قسمتهاي مختلف سريال، به نقل از شماره 136 ماهنامه سينمايي فيلم (بهمن 71، صفحه 59)، به شرح زير بوده:
1- ژاكت (براساس داستان "ژاكت پشمي")، مدت: 60 دقيقه
2- ورزش (براساس داستان "نمره")، مدت: 83 دقيقه
3- اردو (براساس داستانهاي "اردو"، "بيل" و "آبگوشت")، مدت: 103 دقيقه
4- سفرنامه شيراز (براساس داستانهاي "سفرنامه اصفهان" و "سفر")، مدت: 85 دقيقه
5- بهانه (براساس داستان "كراوات")، مدت: 77 دقيقه
6- خوابنما (براساس داستان "خوابنما)، مدت 64 دقيقه
7- ملخ دريايي (براساس داستان "ماهي")، مدت: 74 دقيقه
8- لباس عيد (براساس داستان "خياط")، مدت: 52 دقيقه
9- يك بعدازظهر گرم (براساس داستان "هندوانه")، مدت 47 دقيقه
مجموعه دستپخت سروش به ترتيب زير روي ديسكها ضبط و تكثير شده:
- ديسكهاي 1 و 2: شرم (فيلم سينمايي مستقل، پايانبخش سريال در پخش اوليه)
- ديسك 3: خوابنما (قسمت 6 سريال)
- ديسك 4: يك بعدازظهر گرم (قسمت 9 سريال)
- ديسكهاي 5 و 6: بهانه (قسمت 5 سريال)
- ديسك 7: لباس عيد (قسمت 8 سريال)
- ديسك 8: ژاكت (قسمت اول سريال)
- ديسكهاي 9 و 10: ملخ دريايي (قسمت 7 سريال)
- ديسكهاي 11 و 12: صبح روز بعد (فيلم سينمايي مستقل)
قسمتهاي مختلف سريال البته از نظر داستاني همگي مستقل هستند و ارتباطي بين قسمتهاي مختلف با يكديگر وجود ندارد. به جز در قسمت اول كه كارگردان به شيوهاي ظريف مجيد، بيبي و ارتباطشان با يكديگر را معرفي ميكند و شرح كوتاهي از زندگيشان را در سر كلاس و خطاب به معلم جديد مدرسه از زبان خود مجيد بازگو ميكند (در اينجا حتي مجيد براي اولين و آخرين بار اسم فاميلي هم پيدا ميكند!) اما خب انتظار اينكه دوستان چنين ظرافتي را تشخيص داده و قسمت "ژاكت" را به جاي ديسك 8 در ديسك 1 كپي ميكردند، بسيار زيادهخواهي است! با اين حال هنوز هم متعجبام كه ترتيب انتخاب شده با چه محاسباتي بدست آمده و اينكه آيا اصولا چگونه ممكن است ترتيب حاضر منطقيتر از ترتيب پخش قسمتهاي مختلف سريال از تلويزيون فرض شده باشد.
و بالاخره اينكه در ابتدا متوجه نميشدم كه حذف "ورزش"، "اردو" و "سفرنامه شيراز" براساس چه منطقي صورت گرفته. تا آنجا كه يادم ميآيد اتفاقا اين سه قسمت از بانمكترين قسمتهاي سريال بودند. اما حالا كه اطلاعات بالا را تنظيم كردهام ميبينم انگار مشكل طول زماني قسمتهاي ياد شده بوده. اصولا فكر ميكنم در تكثير اين سريال محدوديت "بستهبندي" حرف اول را ميزده. دوستان جلدي كه بيش از 12 ديسك گنجايش داشته باشد در اختيار نداشتهاند، بنابراين ناچار بودهاند كه "مجيد" را در همين محدوديت بگنجانند. بقيهاش ديگر مهم نبوده و دست هر بچهاي ميدادي ميتوانسته مساله را حل كند! كه خب نتيجه هميني شده كه ميبينيم!
زياد غر زدم! به ما نوجوانان دهه شصت ياد دادهاند كه هميشه به آنچه داريم راضي باشيم. "قصههاي مجيد" روي ديسك نوري هم تا همينجايش غنيمت است. مقايسهاش كنيد با "باشو غريبه كوچك" يا "نياز" يا ... دهها فيلم ديگر كه در همه اين سالها هواي دوباره ديدنشان را ميكنيم و در دسترسمان نيستند. ما نوجوانان دهه شصت صبور هستيم. بالاخره روزي سر و كله آنها هم پيدا ميشود!
محصولات زير طي ماههاي مختلف در اين قسمت معرفي شدهاند:
- سريال تلويزيوني "قصههاي مجيد" (ديسك ويدئويي در قالب VCD)
- فيلم سينمايي "فرش باد" (ديسك ويدئويي در قالب VCD)
- فيلم سينمايي "اشك سرما" (ديسك ويدئويي در قالب VCD)
- ديسك نوري "مثنوي مولوي، مختصري دربارهي زندگي مولوي و قصهي طوطي و بازرگان و پيرچنگي"
- موسيقي متن فيلم "پستچي" به همراه كتاب شعر "هوا را از من بگير خندهات را نه"
- كتابهاي صوتي/شنيداري (سري دوم)
- كتابهاي صوتي/شنيداري (سري اول)
- تابلوهايي از تصاوير نقاشيهاي معروف جهان
- ديسك نوري "ريرا"، موسيقي و آواز سهيل نفيسي
- رباعيات خيام، دكلمه احمد شاملو به همراه موسيقي فريدون شهبازيان و آواز محمدرضا شجريان
|
قصههاي مجيد
