كتابهايي كه در شهريور 1389 خريدم! (فهرست ويژه اسطوره و نماد به انتخاب سودابه فضائلي)
بالاخره، بعد از مدتها كه براي معرفي كتاب در زمينهي موضوعهاي خاص و تخصصي به دنبال علاقمنداني ميگشتم كه فرصت و حوصلهي انتخاب و پيشنهاد كتاب را داشته باشند، چند هفته پيش براي موضوع "اسطوره و نماد" يك "پيشنهاددهندهي" پيگير پيدا كردم. يا شايد درستترش اين است كه بگويم، ايشان من را پيدا كردند!
خانم فضائلي پس از دريافت چند نامه از جيرهكتاب، پيشنهاد كردند كه كتابهايي هم در زمينه اسطوره به علاقمندان معرفي كنيم و وقتي گفتم كه در اين زمينه اطلاعاتي ندارم و كار تنها در صورتي قابل انجام خواهد بود كه خودشان زحمت انتخاب كتابهاي مورد نظر را بكشند، قبول كردند تا هر چند ماه يكبار فهرستي از كتابهاي جديد و قديم موجود در بازار را در اين زمينه در اختيار جيرهكتاب قرار دهند تا ما هم پس از تهيه كتاب و اسكن روي جلد و ... فهرستي در اين رابطه سر هم كنيم.
فهرست حاضر نتيجهي اولين همكاري ما در اين زمينه است. دو كتاب اول را البته خانم فضائلي در ديداري كه با هم داشتيم به من هديه دادند و من با اجازه خودم آن را وارد اين فهرست كردهام (!!!). كتاب آخر فهرست، "مفهوم شمايلها"، هم انتخاب من است. اميدوارم انتخابهاي خانم فضائلي و افزودههاي من مورد توجهتان قرار بگيرند."
شبرنگ بهزاد
رمزپردازي اسب در روايات پرياني، اسطورهاي و حماسي، ...
نمادهاي جام و جام حسنلو / سرسپاري و رمزهايش
نوشته: سودابه فضائلي
ناشر: جيحون
سال نشر: 1388 (چاپ اول)
قيمت: 5500 تومان
تعداد صفحات: 256 صفحه
شابك: 978-964-515-109-4
در پشت جلد كتاب آمده:
"نمادها، به نقطه و زماني خاص تعلق ندارند، بل نماد هر شي، هر اسطوره، هر حكايت و واقعه در سراسر جهان گسترده است. و در كل زمان از ازل تا به ابد جاري است. شبرنگ بهزاد نگاهي است تطبيقي بر نمادهاي سه مقوله:
- اسب اين حيوان توتمي و نياي انسان، و حضور دايمياش در حكايات پرياني، اسطورهاي و حماسي همهي اقوام.
- جام، جسمي كه محتواي آن روح است: و جام زرين حسنلو، از هزارهي اول پيش از ميلاد، كه با واشكافي نقشهايش، ريشهي ميترايي آن نموده شده است.
- آيين سرسپاري كه مدخل نمادين و مفهومي همهي نحلههاي باطني است در سراسر جهان.
فرهنگ غرايب
كتاب بعدي يك فرهنگ است. در دو جلد و بيش از 1100 صفحه. اين فرهنگ به تشريح عبارات و اصطلاحات مرتبط با "آيينها، اساطير، حركات آييني، اشيا متبرك، كتابهاي قدسي و اصطلاحات عرفاني" ميپردازد. ترتيب ارائه مدخلها بصورت الفبايي فارسي است و فرهنگ علاوه بر چندين فهرست و نمايه، دو كتابنامهي فارسي و انگليسي نيز به همراه دارد.
فرهنگ غرايب
نوشته: سودابه فضائلي
ناشر: افكار
سال نشر: 1388 (چاپ دوم)
قيمت: 25000 تومان (در دو جلد با جلد سخت)
تعداد صفحات: 553+590 صفحه
شابك: 964-7858-84-1
در جلد اول، ذيل مدخل "پاندورا" ميخوانيم:
"به معني "آنكه عطايا را تقسيم ميكند". اولين زني كه توسط هفائيستوس، با مخلوطي از آب و خاك ساخته شد، از طرفي ناجنس بود و تنبل، و از طرف ديگر زيبا و برخي گويند كه خدايان هريك او را به صفتي (عطيهيي) آراستند، و هرمس به او فن گويش را داد تا بدان بفريبد. پاندورا با اپيمتئوس ازدواج كرد، كه برادرش پرومتئوس سبويي داشت كه نميبايست در آن به هيچ قيمتي گشوده شود. اما يك روز پاندورا در آن را گشود و تمام دردها و رنجها بر روي بشريت سرازير شد: پيري، بيماري، جنون، شهوت، شر، كار. خوشبختانه سبو در ضمن حاوي اميد، اين فضيلت تسكيندهنده بود، كه حضورش موجب شد بشريت نابود نشود. پاندورا، منشا بدبختي بشر است، و نماد خطري است كه از زيبايي برميخيزد. او تجسم عطيههاي خدايان است كه به جمال زنانه آراسته شده، و بذر تمام خوشيها و ناخوشيهاي وجود را در خود محصور كرده است. اما مهمتر از همه در وجود او از فضيلتي تسليبخش نيز سخن ميرود، از اميد."
نقد تطبيقي اديان و اساطير
در شاهنامه فردوسي، خمسه نظامي و منطقالطير
نوشته: حميرا زمردي
ناشر: زوار
سال نشر: 1388 (چاپ سوم)
قيمت: 9500 تومان (با جلد سخت)
تعداد صفحات: 569 صفحه
شابك: 964-401-168-6
نويسنده در ابتداي كتاب آورده:
"... روايت آفرينش هستي و انسان و نيز حضور قدرتها و تاثيرات فراطبيعي در ورطه حيات بشري همچون مرگ، حيات جاويد، جادو، فره، طالعبيني و ... همه و همه در بنيان ناخودآگاه بشر بهگونه افسانه و اسطوره، نسل به نسل انتقال يافته و در بسياري از آثار ارجمند زبان و ادب پارسي جلوهگر شده است.
كتاب حاضر تلاشي است نقدگونه براي يافتن پيوند و تطبيق عناصر اساطيري با سه متن ارجمند شاهنامه فردوسي، خمسه نظامي و منطقالطير عطار كه به عنوان مهمترين متون منظوم داستاني تا قرن ششم در دست تحقيق قرار گرفته است و نگارنده طي چهار سال مطالعه، تحقيق و نقد تطبيقي، با عنايت الهي و با هدايت استادان بزرگ به اين پژوهش پرداخته است. و اميد است كه بتواند اين كار را به همين شيوه تا قرن هشتم و در برخي از متون ادبيات معاصر به صورت دورهاي ادامه دهد ..."
گزارندهاي كه سبك و روش خاص خود دارد
كتاب بعدي در حقيقت مجموعهاي است از دو كتاب (در شانزده گفتار) به قلم جهانگير كوورجي كوياجي كه قبلا در ساليان دور هريك بصورت مجزا منتشر شدهاند. نويسنده از "پارسيان دانشمند هند" است. به هنگام انتشار اوليه چند فصل از كتاب اول در يكي از نشريات ادبي، زندهياد دكتر مهرداد بهار دو نقد بر فصلهاي منتشر شده نوشته است كه اين دو نقد هم در اين مجموعه گنجانده شده.
آقاي دوستخواه، مترجم يا گزارندهي مجموعه، نثر خاصي را در برگردان متن كتاب به كار بردهاند كه ويژگيهاي آن در چند جملهاي كه از "يادداشت گزارنده و ويراستار" كتاب در ذيل آورده شده، قابل مشاهده است.
بنيادهاي حماسه و اسطوره ايران
به همراه دو نقد روششناختي از مهرداد بهار
نوشته: جهانگير كوورجي كوياجي
گزارش و ويرايش: جليل دوستخواه
ناشر: آگه
سال نشر: 1388 (چاپ سوم)
قيمت: 13000 تومان (با جلد سخت)
تعداد صفحات: 668 صفحه
شابك: 978-964-329-054-2
در "يادداشت گزارنده و ويراستار" ميخوانيم:
"بخش يكم كتاب كنوني، نخستين بار در سال 1353 با عنوان "آيينها و افسانههاي ايران و چين باستان" از سوي سازمان كتابهاي جيبي وابسته به فرانكلين در تهران نشر يافت
... دومين بخش كتاب حاضر نيز، اولين بار در سال 1371 با عنوان "پژوهشهايي در شاهنامه" از سوي زندهرود در اصفهان چاپخش شد.
... فرصت چاپخش يكجا و تازهي دو كتاب را غنيمت شمردم و با بهرهگيري از آموختهها و آزمودههاي خود و نيز بررسيها و نقدها و يادآوريها و رهنمودهاي دانشوران و ايرانشناسان و شاهنامهپژوهان، به ويرايش و بازنگري و بازنگاريي سر تاسر هر دو پارهي اين پژوهش پرداختم و ميتوانم بگويم كه چاپ كنوني، اگر نه گزارشي تازه، ويرايشيست با ديگرگونيهاي بايسته و چشمگير نسبت به چاپهاي پيشين هر دو بخش كتاب.
از ديدگاه پاس داشتن هنجارهاي بنيادين و راستين زبان فارسي، گزارنده خشنود و سرافرازست كه توانسته است خويشكاريي خود را به جاي آورد و در نگارش متن اين گزارش، بيآن كه پايبند سنگوارگيي زبان نابهنجار و آشفتهي سدههاي پشت سر بماند و يا به فريفتاريي سراب سرهنويسي گرفتار آيد، در ضمن بهرهجويي از همهي وامواژههاي بيگانهتبار پذيرفته در زبان فارسي، حتا يك قاعدهي دستوريي بيگانه را رهنمود كار خود قرار نداده است ..."
دائو: راهي براي تفكر
برگردان و تحقيق دائو ده جينگ
برگردان: ع. پاشائي
ناشر: چشمه
سال نشر: 1387 (چاپ چهارم)
قيمت: 9000 تومان (با جلد سخت)
تعداد صفحات: 638 صفحه
شابك: 964-6194-87-7
در پشت جلد كتاب ميخوانيم:
"يك سخن كهن چيني ميگويد "اگر آئين كنفسيوس را رو جامه چينيان بدانيم، آئين دائو روح آن است." اين سخن گوياي نفوذ گسترده آئين دائو است در زير و بمهاي زندگي روحي و عملي چينيان، و نيز در سراسر تاريخ ديرينه سال چين. نفوذ آئين دائو كه هم مكتب دائو را در بر ميگيرد و هم دين دائو را محدود به چين نيست. بلكه در زندگي ملتهايي هم كه در سراسر راه تجاري-فرهنگي معروف به جاده ابريشم كه از چين آغاز ميشد نقش آشكاري داشته است. آن هم نه در دورهئي خاص بلكه در طي قرون و اعصار پياپي و بيش از همه در دوران تانگ كه دو قرن اول آغاز عصر اسلامي را هم در بر ميگيرد.
دائوده چينگ طريقت زندگي است، يك راه تفكر است و تا با آن آشنايي عميق نداشته باشيم شناخت فرهنگ و راه و رسم چينيان امكانپذير نخواهد بود."
ده كتاب در دو مجلد
اين مجموعه ابتدا در قالب ده جلد، بصورت جداگانه، در اواسط دههي هفتاد شمسي و تحت عنوان "اسطورههاي ملل" توسط نشر مركز منتشر شد. ناشر بعدا كتابها را در دو جلد، با جلد سخت، مجموعه كرد و كتابهاي حاضر را به علاقمندان عرضه كرد.
مترجم در مقدمه كتاب اول آورده: "... بسياري از مجلدات اين مجموعه از قبيل اسطورههاي اسكانديناوي، سلتي، آزتك و مايا و ... براي اولينبار به خوانندگان فارسيزبان معرفي شدهاند و توفيق نسبي آنها از جاي خالي آثاري در اين زمينه حكايت ميكند. آثاري كه گاه شباهتهاي عجيب آنها با اسطورههاي شرق جهان (ايراني، بينالنهريني، مصري و ...) خواننده را شگفتزده ميكند و زمينه را براي مطالعات تطبيقي و گشودن دريچهاي بر ترسها، روياها و اميال مشترك بشر در خلال هزارههاي گذشته هموار ميكند."
ناشران اصلي اين مجموعه دانشگاه آستين تگزاس و موزه بريتانيا بودهاند.
جهان اسطورهها - 1
ترجمه: عباس مخبر
ناشر: مركز
سال نشر: 1387 (چاپ دوم)
قيمت: 11300 تومان (با جلد سخت)
تعداد صفحات: 594 صفحه
شابك: 978-964-305-823-4
در پشت جلد كتاب آمده است:
"در اين اثر شماري از هيجانانگيزترين و تاثيرگذارترين اسطورههاي متعلق به فرهنگهاي كهن جهان بازگو شده است. مبارزههاي حماسي و ماجراهاي قهرمانانه، حسادتها و ترفندهاي روانشناختي، خطاهاي خندهدار و سرنوشتهاي تراژيك اين قصهها جملگي بخشي از گذشتهي افسانهاي مشترك ما هستند. در اين جا حكايت الههها و خدايان، قهرمانان و شروران، هيولاها و ميراياني بازگو ميشود كه شرح جذاب آنها از خلال هزارهها همچنان با تخيل ما در گفتگو است و در قالب جديدترين رمانها، فيلمها، نمايشهاي تلويزيوني و آوازهاي مردمپسند باز توليد ميشود."
جهان اسطورهها - 2
ترجمه: عباس مخبر
ناشر: مركز
سال نشر: 1385 (چاپ اول)
قيمت: 7250 تومان (با جلد سخت)
تعداد صفحات: 558 صفحه
شابك: 964-305-889-1
رازگشايي بعضي مفاهيم آشنا
و بالاخره اين هم دو كتاب كه به "كشف رمز" مفاهيم نه چندان عجيب و غريب اطرافمان ميپردازند.
در مورد كتاب آخر كمي مشكوكام كه شايد بايد در ذيل موضوع "تاريخ هنر" آن را معرفي ميكرديم. ولي از آنجا كه فعلا فهرستي با اين موضوع نداريم(!!!)، به نظرم رسيد كه شايد جايش اينجا بد نباشد!
راز اعداد
نوشته: آنهماري شيمل (Annemarie Schimmel)
ترجمه: فاطمه توفيقي
ناشر: انتشارات دانشگاه اديان و مذاهب
سال نشر: 1388 (چاپ اول)
قيمت: 5500 تومان
تعداد صفحات: 325 صفحه
شابك: 978-964-8090-67-3
در پشت جلد كتاب ميخوانيم:
"هنگامي كه به بسياري از رفتارهاي ديني و فرهنگي خود نگاه ميكنيم، متوجه نقش پررنگ اعداد در آنها ميشويم. نقشي كه در قرن حاضر و در دنياي پيشرفته نيز رنگ نباخته است. بسياري از ما 7 را عددي بسيار مقدس ميدانيم و از نحوست 13 هراسانيم. اما شايد دوست داشته باشيم بدانيم كه آيا اين اعداد در فرهنگهاي دور و نزديك نيز همين ويژگيها را دارند. كتاب "راز اعداد" اثر مستشرق شهير آلماني، آنهماري شيمل، به آشنايي ما با نقش برجسته اعداد در فرهنگها و اديان كمك ميكند. خواننده اين اثر اطلاعات ارزشمندي را درباره تلقي ملتهاي گوناگون به دست ميآورد."
در پيشگفتار كتاب ميخوانيم:
"معناي شمايلها، كتابي كه در دست داريد، كتابي است در حوزهي تاريخ هنر كه در آن به بررسي و تحليل نقاشيهاي مذهبي روسي در دوره قرون وسطي همت گماشته شده است. يكي از نويسندگان اين اثر، اوسپنسكي هم منتقد و تحليلگري است خبره و هم نقاشي است چيرهدست. از سوي ديگر نويسندهي ديگر كتاب ولاديمير لوسكي يكي از متكلمان برجستهي مسيحيت ارتودكس شرقي است كه در موسسهي سنت ديونيزوس در پاريس به تعليم اصول عقايد و الهيات مسيحي اشتغال داشته است ... نويسندگان اين كتاب براي ترسيم تصوير مناسبي از هنر شمايلنگاري و مصاديق آن پيوند ميان هنر روسي و فرهنگ مذهبي اروپاي شرقي را با تاكيد بر متون رسمي و آرا مفسران و بنيانگذاران اصلي آن، به شكلي ژرف و هوشمندانه بررسي كردهاند. از اين رو ميتوان ادعا كرد روش تاليف اين كتاب روشي است خاص، روشي سازگار با ملزومات مطالعهي تاريخي در حوزهي هنر كه در آن ارتباط ميان مذهب و سنتهاي فرهنگي، و ارتباط ميان نقاشي و روايت مذهبي - با توجه به پيوند ميان شمايلنگاري و متون مذهبي - به خوبي نمايان شده است ..."
اگر در مورد هريك از كتابهاي بالا اطلاعات بيشتري ميخواهيد:
به سايت www.ketab.ir سر بزنيد. كافيست روي كد شابك هريك از كتابها اشاره كنيد. يادتان باشد كه ketab.ir چند صفحه اول كتابهاي چاپ جديد را كه معمولا شامل فهرست كتاب و مقدمه آن است به صورت PDF عرضه ميكند.