|
جديخواني مهر و آبان 89: در ستايش گفت و گو
در ستايش گفت و گو
ديدار با ديگري در عرصه فرهنگ، ادبيات و جامعه
نوشته: خسرو ناقد
ناشر: جهان كتاب
سال نشر: 1389 (چاپ اول)
قيمت: 6000 تومان
تعداد صفحات: 292
شابك: 978-964-2533-39-8
اگر اين كتاب را ميخواهيد ...
|
هنگام آماده كردن فهرست مرداد ماه، وقتي به اين كتاب رسيدم و خواستم مطابق معمول چند خطي از كتاب براي معرفي آن در فهرست بياورم، متني را كه پشت جلد كتاب آمده بود خواندم. همانجا تصميم گرفتم كه كتاب را "جديخواني"اش كنم. به نظرم رسيد خوب است تا فرصت ديده شدن با چند خط توضيح بيشتر را به كتاب بدهيم. چون از موضوعي صحبت ميكند كه هر روز بيشتر با آن بيگانه ميشويم و ... حيف است.
اما بگذاريد از همانجايي شروع كنيم كه اول بار چشمم را گرفت. يعني از متن پشت جلد كتاب:
اگر روزي روزگاري گذارتان به آلمان افتاد، حتما سري هم به شهر وايمار در شرق اين كشور بزنيد. از شهرهاي بسيار زيبا و تاريخي اروپاست. البته نه به بزرگي و عظمت ابرشهرهايي چون برلين، پاريس يا لندن. اما فرهنگشهر آلمان است. حتي چند سال پيش از اين، يونسكو اين شهر را به عنوان "نخستين فرهنگشهر اروپا" برگزيد. وايمار شهر كلاسيكهاي آلمان است، شهر ولفگانگ گونه و فردريش شيلر. شهر فرانتس ليست است. آنجا كه نيچه جان سپرد و جمهوري وايمار پا گرفت.
در وايمار سراغ پارك شهر را بگيريد. از پارك شهر تا "ميدان بتهوون" راه چنداني نيست. يكي از ميدانهاي زيباي شهر است. در گوشهي ميدان بتهوون دو صندلي بزرگ به چشم ميخورد كه روبهروي هم قرار گرفتهاند. يكي رو به شرق دارد و يكي رو به غرب. هر دو صندلي را از يك قطعه سنگ خارا تراشيدهاند. از يك جنس با رگههايي از بلور نيلگون. جلوتر برويد! صندليها خالي است و شما را به نشستن و نظاره كردن دعوت ميكند. نگاه كنيد! درست در ميان فرش خارا، ميان دو صندلي، غزلي از حافظ نقش بسته است، با خط زيباي نستعليق. و در دو سوي فرش دو قطعه شعر از گوته به چشم ميخورد به زبان آلماني. گويي كه اين دو بزرگ، دور از اغيار در اين گوشه از جهان به گفت و گو نشستهاند. ميزبان گوته است كه در وايمار ساكن است و ميهمان حافظ.
نويسنده كتاب را با فصلي تحت عنوان "در ستايش فرهنگ گفتوگو" آغاز ميكند و چنين ميآورد:
گفتوگو با "ديگري"، حلقه اتصال گفتارهاي اين دفتر است. ديدار، گفتوگو . رابطه يكايك ما با غريبهها، با آناني كه كمتر به ما شباهت دارند، با "ديگري"، مضمون اصلي گفتارهاي اين دفتر است.
گفتوگو بهمنظور ايجاد تفاهم، طبيعيترين و پربارترين بهرهاي است كه آدمي ميتواند از ذهن خود ببرد. اما بهكارگيري اين طبيعيترين كاركرد ذهن و استفاده از آن، خود هنري است كه بايد توانايي كسب آن را آموخت: نرمكردن خوي و مداومت و مدارا شرط اول كار است. اگر گفتوگويي، از همان آغاز، به منظور متقاعد كردن "ديگري" صورت گيرد - حتي اگر با تندخويي همراه نباشد - گفتوگو نيست، جدل است، مناظره است كه چيره شدن بر كسي در دليل و خاموش گرداندن او، هدف است و غايت كار. با آن كه جدل، خود نيز قواعدي دارد و آدابي و به هنگام بحث و ستيز، لگامگسيخته سخن نتوان گفت، اما با اين حال، گفتوگو نيست.
او اين فصل مقدمهگونه را اينچنين به پايان ميبرد:
... ديدار با "ديگري"، حلقه اتصال گفتارهاي اين دفتر است. گفتارهايي را كه در اين دفتر فراهم آوردهام، حاصل ديدار سالهاي دور و نزديك من با "ديگري" است. حاصل گفتوگو و نشست و برخاست با مردمان سرزمينهايي است كه من بيش از سه دهه است در ميانشان روزگار ميگذرانم، با فرهنگ و ادبيات آنان آشنايم و گذشته و امروزشان را ميشناسم و از جامعه و آداب و رسومشان شناخت دارم. در اين ميان به لحاظ فرهنگي موجودي ذوحياتين شدهام و همواره، نه تنها ذهن و جانم در ميان فرهنگهاي گوناگون در گشتوگذار است، بلكه تن و جسمم نيز به سير و سياحت ميان سرزمينهاي شرق و غرب در راه است. نشانههايي از اين حيات فرهنگي دوزيستي را كموبيش در گفتارهاي كتاب پيش رو ميتوان ديد.
جديخواني چيست؟
فعاليت اصلي جيرهكتاب از ابتدا بر پايه انتخاب و ارسال كتابهاي رمان و داستان براي مشتركين خود شكل گرفته.
با اين انتخاب اما بخش زيادي از كتابهايي كه در بازار كتاب ايران منتشر ميشوند از دايره انتخاب خارج ميشوند.
"جديخواني" راهحلي است كه براي رفع اين كمبود، و ايجاد امكان آشنايي مشتركين جيرهكتاب با انواع ديگر كتابهاي موجود در بازار انديشيدهايم.
كتابهايي كه براي "جديخواني" انتخاب ميشوند موضوعاتي مختلف دارند. و ما آنها را جدي محسوب ميكنيم چون اغلب كتابهايي هستند كه بايد آنها را با حضور ذهن خواند، شايد چندين بار خواند، فهميد و دربارهشان فكر كرد.
بنابراين فرض كردهايم كه خواندن اين كتابها به زمان بيشتري نياز دارد. پس هر دو ماه يكبار به معرفي يك كتاب در اين زمينه اقدام خواهيم كرد.
"جديخواني" يكي از فعاليتهاي جانبي جيرهكتاب است بنابراين مشترك جيرهكتاب در صورت علاقه بايد در هر نوبت درخواست "سفارش كتاب" جديخواني را ارسال نمايد.
|
عنوان فصلهاي كتاب به شرح زير است:
فرهنگ
- سفر رويائي گوته به مشرق زمين
("ديوان غربي-شرقي" يا ديدار گوته با حافظ)
- اقبال شيمل
(ديدار آنهماري شيمل با اقبال لاهوري)
- از سعدي تا سيمين
(مطالعات ايرانشناسي در سرزمينهاي آلمانيزبان)
- شاهنامه در آلمان
(ديدار فرهيختگان آلماني با شاهنامه)
- ترجمهاي شاعرانه از قرآن
(آشنايي اروپاييان با قرآن)
- قرآن و مسيحيان
(جايگاه مسيح و مريم در قرآن)
- صندليهاي سنگي شهر وايمار
(در چند و چون گفتوگوي فرهنگها)
- ديدار با "ديگري"
(در روياي همزيستي با "ديگري")
- داستان زندگي زنان دهكوه
(ديدار بانويي آمريكايي با زنان روستايي)
- ميرا و مهاتما
(داستان ديداري عاشقانه)
ادبيات
- جهان و جهانبيني جمالزاده
(از دور با هموطنان صحبت داشتن)
- باد ما را خواهد برد
(ديدار با شاعران معاصر ايران در آلمان)
- دلباخته مردمان كوچههاي جهان
(ديدار محفوظ با حافظ)
جامعه
- مدرنيسم غرب و روشنفكران سرزمينهاي شرق مسلمان
(ديدار با سيدحسن نصر)
- دريافتهاي گوناگون از ديانت اسلام
(ديدار با چهرههاي معاصر جهان اسلام)
- گهواره اسلام مدرن
(خانهاي در پاريس و منزلي در شهر مراكش)
- از بحران هويت تا هويت كاذب
(ديدار با ديگري)
- دستيار حقيقت؟
(ديدگاههاي واتيكان و پيشينه تعامل و تقابل با اسلام)
- فرهنگ گفتوگو، پادزهر خشونت گرايي
كتابهاي انتخاب شده براي ديگر دورههاي جديخواني به روايت زير است:
- جديخواني ارديبهشت و خرداد 90: گستاخي اميد
- جديخواني آذر و دي 89: دامني از گل، گزيده گلستان سعدي
- جديخواني مهر و آبان 89: در ستايش گفتوگو
- جديخواني خرداد و تير 89: روشنفكران و دولت در ايران
- جديخواني آذر و دي 88: مدارهاي توسعهنيافتگي در اقتصاد ايران
- جديخواني مرداد و شهريور 88: شهريار
- جديخواني خرداد و تير 88: از زخم قلب ...
- جديخواني بهمن و اسفند 87: حسابداري به زبان آدميزاد
- جديخواني تير و مرداد 87: اقتصاد براي همه
- جديخواني ارديبهشت و خرداد 87: شهروندي سبز، دموكراسي سبز، عدالت سبز
- جديخواني اسفند 86 و فروردين 87: آيندهي آزادي
- جديخواني دي و بهمن 86: جهان هولوگرافيك
- جديخواني آبان و آذر 86: ايران آينده از نگاه سه انديشمند ايران امروز
- جديخواني شهريور و مهر 86: از زبان داريوش
- جديخواني تير و مرداد 86: هنر سير و سفر
- جديخواني ارديبهشت و خرداد 86: اتمهاي سكوت، شگفتيهاي تكامل كيهان
- جديخواني اسفند 85 و فروردين 86: در اين دوره كتابي در اين بخش انتخاب نشد!
- جديخواني دي و بهمن 85: آشنايي با موسيقي كلاسيك
- جديخواني آبان و آذر 85: پرسشهاي زندگي
- جديخواني شهريور و مهر 85: زندگي و مرگ پهلوانان در شاهنامه
|
