|
جديخواني مرداد و شهريور 88: شهريار
شهريار
نوشته: نيكولو ماكياوللي
(Niccolo Machiavelli)
ترجمه: داريوش آشوري
ناشر: آگاه
سال نشر: 1388 (چاپ اول ناشر، ويراست سوم)
قيمت: 5000 تومان
تعداد صفحات: 216
شابك: 978-964-416-290-9
اگر اين كتاب را ميخواهيد ...
|
نميدانم تا به حال شده براي خريدن كتابي "كمين" كرده باشيد يا نه! من يكي كه چندين سال است (درست از زماني كه "جديخواني" را به راه انداختم) در كمين چاپ مجدد "شهريار" بودهام. هميشه اين اثر معروف ماكياولي (يا به قول مترجم كتاب، "ماكياوللي") را يكي از انتخابهاي واجب براي فهرست "جديخواني" ميدانستم.
خريد چاپ جديد "شهريار" يكي از اقدامات دوران نمايشگاه امسال بود. كتاب البته از خارج نمايشگاه خريداري شد (!!!). (امسال فكر ميكنم تعداد كتابهايي كه در دوران نمايشگاه، از كتابفروشيهاي سطح شهر خريدم بيشتر از تعداد كتابهايي بود كه از خود نمايشگاه خريدم!)
درباره اينكه چرا "شهريار" را بايد خواند و اهميت آن (و ديگر آثار ماكياولي) در فلسفه سياسي دنيا چه بوده و هست سخنها گفته شده و كتابها نوشته شده است. داريوش آشوري، مترجم "شهريار"، در نوشتاري در ابتداي كتاب چنين ميآورد:
در زبان گفتمان سياسي واژهاي بدنامتر از ماكياوليسم نيست. اين اصطلاح را نخستين بار فرانسويان ساختند تا بيزاري خود را از كاترين دو مديسي، شهربانوي فرانسه نشان دهند كه از خاندان ايتاليايي مديچي بود. و نيز از هرآنچه رنگ و انگ ايتاليايي داشت. اما اين اصطلاح در زبان سياسي رفته-رفته همهگير شد و معناي فريبكاري و نيرنگبازي و پايبند نبودن به هيچگونه اصل اخلاقي در زندگي سياسي به خود گرفت. بنياد اين برداشت رهنمودهايي است كه ماكياوللي در كتاب شهريار به كساني ميدهد كه جوياي قدرتاند. ماكياوللي نيرنگبازي و فريب را در بازي قدرت اصلي ضروري و ناگزير ميديد. بسياري نيز برداشت و دانششان دربارهي ماكياوللي و انديشههاي وي بيش از اين نيست.
... اما سترگي انديشهي ماكياوللي – كه سبب توجه فراوان فيلسوفان و پژوهندگان علم سياست در سدههاي نوزدهم و بيستم به وي شده – در آن است كه او خود را از پيشداوريهاي اخلاقي قرون وسطايي دربارهي رفتار سياسي رها كرده و با جسارتي بيمانند چشم به واقعيت رفتار و زندگي سياسي دوخته است. و آنچه را كه براي به دست آوردن قدرت و نگاهداشت آن ناگزير است با چشم باز مينگرد و بيهراس و ريا باز ميگويد.
جديخواني چيست؟
فعاليت اصلي جيرهكتاب از ابتدا بر پايه انتخاب و ارسال كتابهاي رمان و داستان براي مشتركين خود شكل گرفته.
با اين انتخاب اما بخش زيادي از كتابهايي كه در بازار كتاب ايران منتشر ميشوند از دايره انتخاب خارج ميشوند.
"جديخواني" راهحلي است كه براي رفع اين كمبود، و ايجاد امكان آشنايي مشتركين جيرهكتاب با انواع ديگر كتابهاي موجود در بازار انديشيدهايم.
كتابهايي كه براي "جديخواني" انتخاب ميشوند موضوعاتي مختلف دارند. و ما آنها را جدي محسوب ميكنيم چون اغلب كتابهايي هستند كه بايد آنها را با حضور ذهن خواند، شايد چندين بار خواند، فهميد و دربارهشان فكر كرد.
بنابراين فرض كردهايم كه خواندن اين كتابها به زمان بيشتري نياز دارد. پس هر دو ماه يكبار به معرفي يك كتاب در اين زمينه اقدام خواهيم كرد.
"جديخواني" يكي از فعاليتهاي جانبي جيرهكتاب است بنابراين مشترك جيرهكتاب در صورت علاقه بايد در هر نوبت درخواست "سفارش كتاب" جديخواني را ارسال نمايد.
|
ساختار كتاب "شهريار" شايد خواننده ايراني را به ياد "قابوسنامه" بياندازد. در آنجا عنصرالمعالي كيكاووس وشمگير در فصلهاي مختلف به بيان وصيتهاي خودش در امر زندگي و حكومتداري به پسرش ميپردازد و اينجا ماكياوللي تلاش ميكند تا يافتههاي خود را در رابطه با حكومت بر مردمان در اختيار حاكمان وقت فلورانس قرار دهد. به جملاتي از ابتداي فصل چهارم كتاب توجه كنيد:
چرا در پادشاهي داريوش، كه به دست اسكندر افتاد، پس از مرگ اسكندر مردم بر جانشينان وي نشوريدند
با در نظر داشتن دشواريهاي نگاهداري يك كشور نوبنياد، برخي چه بسا از اين درشگفت باشند كه چرا پس از مرگ اسكندر، كه در اندي سال فرمانرواي تمامي آسيا شد، در چنين قلمروي كه هنوز آرام نگرفته بود، شگفتا كه تمامي كشور نشوريد و جانشيناناش آسودهخاطر فرمانروايي كردند و جز درگيريهايي كه از سر همچشميها و جاهطلبيها ميان خود داشتند، گرفتاري ديگري پيش نيامد.
پاسخ من اين است كه شهرياريهايي كه در تاريخ از آنها ياد شده كارشان بر دو گونه گشته است. يا به دست پادشاهي كه مردم همه بندگان اوياند و وزيراناش در سايهي مرحمت و رخصت او در گرداندن پادشاهي دست دارند، يا به دست شهريار و بزرگزادگان. بزرگزادگاني كه جايگاه والاي خويش را نه در سايهي شهريار به دست آوردهاند كه از نياكانشان به ارث بردهاند ...
"فرهنگ آثار" هم مدخلي براي "شهريار" دارد كه با در نظر گرفتن اهميت و شهرت كتاب اصلا عجيب نيست. خوشبختانه دوستان سايت "كتاب نيوز" اين مطلب را در سايت خودشان آوردهاند و بنابراين بار تايپ مجدد آن از دوش من برداشته شده.
نكته آخر اينكه ماكياوللي كتاب ديگري دارد با نام "گفتارها" يا "Discoursi" يا "Discourses on Livy". اين كتاب يكبار در سال 1377 با ترجمه محمدحسن لطفي و از سوي انتشارات خوارزمي منتشر شد. بسياري از علاقمندان آثار ماكياوللي معتقدند كه با وجود شهرت جهاني "شهريار"، مهمترين كتاب ماكياوللي "گفتارها"ست. اگر سري به مطلب مربوط به اين كتاب در Wikipedia بزنيد ميبينيد كه در همان جملات نخست براي تشريح تفاوت "گفتارها" با "شهريار" آمده كه:
... Where The Prince is devoted to advising the ruler of a principality, i.e., a type of monarchy, the Discourses purport to explain the structure and benefits of a republic, a form of government based on popular consent and control. It is considered almost unanimously by scholars to be if not the first, then certainly the most important, work on republicanism in the early modern period ...
وقتي در نمايشگاه امسال از مسئول غرفه انتشارات خوارزمي سوال كردم كه آيا خيال تجديد چاپ "گفتارها" را ندارند، لبخندي زد و گفت "شوخيات گرفته!"
كتابهاي انتخاب شده براي ديگر دورههاي جديخواني به روايت زير است:
- جديخواني ارديبهشت و خرداد 90: گستاخي اميد
- جديخواني آذر و دي 89: دامني از گل، گزيده گلستان سعدي
- جديخواني مهر و آبان 89: در ستايش گفتوگو
- جديخواني خرداد و تير 89: روشنفكران و دولت در ايران
- جديخواني آذر و دي 88: مدارهاي توسعهنيافتگي در اقتصاد ايران
- جديخواني مرداد و شهريور 88: شهريار
- جديخواني خرداد و تير 88: از زخم قلب ...
- جديخواني بهمن و اسفند 87: حسابداري به زبان آدميزاد
- جديخواني تير و مرداد 87: اقتصاد براي همه
- جديخواني ارديبهشت و خرداد 87: شهروندي سبز، دموكراسي سبز، عدالت سبز
- جديخواني اسفند 86 و فروردين 87: آيندهي آزادي
- جديخواني دي و بهمن 86: جهان هولوگرافيك
- جديخواني آبان و آذر 86: ايران آينده از نگاه سه انديشمند ايران امروز
- جديخواني شهريور و مهر 86: از زبان داريوش
- جديخواني تير و مرداد 86: هنر سير و سفر
- جديخواني ارديبهشت و خرداد 86: اتمهاي سكوت، شگفتيهاي تكامل كيهان
- جديخواني اسفند 85 و فروردين 86: در اين دوره كتابي در اين بخش انتخاب نشد!
- جديخواني دي و بهمن 85: آشنايي با موسيقي كلاسيك
- جديخواني آبان و آذر 85: پرسشهاي زندگي
- جديخواني شهريور و مهر 85: زندگي و مرگ پهلوانان در شاهنامه
|
