نگاشته شده
به تاريخ 12/11/86

معرفي كتاب:
ترجمه منظوم كتاب وحي (به بهانه "قرآن مجيد با ترجمه شعري اميد مجد")

قرآن مجيد با ترجمه شعري اميد مجد ناشر: انتشارات اميد مجد هديه (قطع وزيري با قاب): 13000 تومان تعداد صفحات: 634 صفحه كد شابك: 964-92053-8-1 چاپ: بيستم، 1386 اگر اين كتاب را مي‌خواهيد ... هديه (قطع كوچك): 7000 تومان تعداد صفحات: 638 صفحه كد شابك: 964-92053-3-0 چاپ: هفتم، 1386 اگر اين كتاب را مي‌خواهيد ...

انتشار ترجمه منظوم اميد مجد از قرآن در سال 1376 براي بازار نشر و كتاب در آن زمان واقعه‌اي جالب و قابل توجه بود. كتاب‌هاي ديني و در صدر آنها قرآن معمولا همواره جزو كتاب‌هاي پرخريدار و پرفروش بازار محسوب مي‌شوند و پيشاپيش مشخص بود كه عرضه قرآن با ترجمه منظوم براي مردمي كه اكثرا علاقمند شعر و قافيه هستند مي‌تواند توجه‌برانگيز باشد.
بعد از گذشت ده سال از چاپ اول اين ترجمه، 27 نوبت تجديد چاپ كتاب (بيست نوبت چاپ در قطع بزرگ و هفت نوبت در قطع كوچك) احتمالا ركوردي در فروش و اقبال خريداران به يك كتاب در بازار نشر ايران محسوب مي‌شود.
با احتساب تيراژ 5000 نسخه براي هر چاپ، انتشار كتاب تاكنون به 135000 نسخه بالغ شده است. اين تازه در حالي است كه به جز همان سالهاي اول انتشار، اطلاع‌رساني و تبليغ خاصي درباره اين كتاب صورت نگرفت و احتمالا اگر برنامه مشخص و مداومي براي معرفي آن وجود داشت، فروش آن به عددي بسيار بيشتر از رقم فعلي هم مي‌رسيد.

ويژگي اصلي "قرآن مجد" اما نه فروش بالاي آن، بلكه ترجمه‌اي است كه اميد مجد از تك‌تك آيات قرآني به شعر ارائه كرده است. كتاب در 18000 بيت كه در قالب مثنوي و در وزن شاهنامه فردوسي و بوستان سعدي سروده شده ترجمه كاملي از كتاب آسماني ارائه مي‌‌دهد كه براي خواننده‌اي كه اولين‌بار كتاب را در دست مي‌گيرد اعجاب‌برانگيز است.

معمولا در اولين برخورد با كتاب هركس به سراغ سوره‌هاي آشنا مي‌رود تا ببيند مترجم چگونه اين آيات آشنا را به زبان نظم درآورده است. و احتمالا همه از سوره حمد آغاز مي‌كنيم:

سرآغاز گفتار نام خداست
كه رحمتگر و مهربان خلق راست

ستايش بود ويژه كردگار
كه بر عالمين است پروردگار
كه بخشنده و مهربان است نيز
بود صاحب عرصه رستخيز
ترا مي‌پرستيم تنها و بس
نداريم ياور به غير از تو كس
بشو هادي ما به راه درست
ره آنكه منعم ز نعمات توست
نه آنان كه خشمت بر ايشان رواست
نه آنها كه هستند گمره ز راست

و بعد هم به سراغ ديگر سوره‌هايي كه در ذهن داريم مي‌رويم تا ببينيم ترجمه آنها به نظم چگونه خواهد بود (سوره النصر):

سرآغاز گفتار نام خداست
كه رحمتگر و مهربان خلق راست

چو با ياري كردگار بشر
عيان گشت رايات فتح و ظفر
ببيني همه دسته دسته ز راه
بيايند در دين يكتا اله
ستايش كن آنگاه پروردگار
تو آمرزشي خواه از كردگار
كه توبه‌پذيرست يكتا خدا
ببخشايد از بندگانش خطا

نكته جالب درباره ترجمه منظوم قرآن اما اينكه علي‌الظاهر اين كار در محافل ديني و قرآني مناقشه‌برانگيز است و حرف و حديث درباره آن بسيار است. در جستجويي براي پيدا كردن مطالبي درباره قرآن مجد به صفحه‌اي در خبرگزاري قرآني ايران (IQNA) برخوردم و تعجب كردم وقتي ديدم كه اين خبرگزاري سرفصلي خبري را به اين موضوع اختصاص داده. بررسي سريع عناوين خبرهاي تهيه شده در اين رابطه نشان مي‌دهد كه بحث‌هاي موافق و مخالف بسياري درباره ارائه اينگونه ترجمه از آيات قرآني در جريان است.

بعدتر، در هنگام بررسي مجدد قرآن مجد متوجه شدم كه اميد مجد هم در انتهاي كتاب در پاسخ به مقاله‌اي كه در شماره 50-49 فصلنامه بينات چاپ شده، مقاله‌اي آورده و به برخي از نظرات ارائه شده در آن شماره از فصلنامه از ديدگاه خود پاسخ داده است. به هر حال به نظر مي‌رسد كه دامنه اين بحث بسيار گسترده است و در طول زمان هم ادامه خواهد يافت. اما فعلا در ميان متخصصين رشته قرآن‌شناسي در جريان است و مخاطبين عام چنين ترجمه‌هايي را تحت تاثير قرار نمي‌دهد. (علاقمندان به موضوع ترجمه‌هاي منظوم از قرآن مي‌توانند اين مقاله را هم كه در حين جستجو در وب به آن برخوردم مطالعه نمايند)

نكته آخر اينكه دكتر اميد مجد در حال حاضر به عنوان استاديار گروه زبان و ادبيات فارسي در دانشگاه تهران فعاليت مي‌كند. او پس از ترجمه منظوم قرآن، ترجمه‌هاي نهج‌البلاغه و صحيفه سجاديه را نيز به شعر درآورده و به بازار نشر عرضه كرده. اما در اين بازار معمولا به خاطر ترجمه قرآني‌اش نامش بر سر زبانهاست.

علاقمندان مي‌توانند نمونه‌اي از صفحه‌بندي و حروفچيني كتاب را در اينجا مشاهده نمايند.

شايد بدتان نيايد نگاهي هم به اين مطالب بياندازيد:

كتابخوان‌ها؛ آدم‌هايي سعادتمند در خلوت خودشان! چرا كتاب مي‌خوانيم؟ فايده‌اش چيه؟ آيا كتابخوان‌ها با كتاب‌نخوان‌ها فرق دارند؟ در مطلبي نوشته‌ي اورهان پاموك كه از هفته‌نامه‌ي شهروند امروز نقل شده به دنبال پاسخ بعضي از اين پرسش‌ها مي‌گرديم.

وقتي ستاره‌ها حرف مي‌زنند! اين مطلب مروري است بر امكانات و اطلاعاتي كه يك "كرم‌كتاب" مي‌تواند از ميان صفحات مختلف وب‌سايت كتابفروشي آمازون درباره‌ي كتاب‌هاي مورد علاقه‌اش بدست آورد.

ماجراي من و شاملو اين مطلب يادي است از احمد شاملو به همراه فايلي صوتي از سخنان او درباره‌ي "حال و اوضاع زبان فارسي در ديار فرنگ" و همچنين ذكر خاطره‌ي ديدار با او.

"نوشته‌هايي به بهانه كتاب" معمولا در آخر هفته‌ها نوشته مي‌شوند و از طريق پست الكترونيك براي كليه مشتركين خبرنامه جيره‌كتاب ارسال مي‌شوند. اگر مايل به دريافت مستمر اين نوشته‌ها هستيد مي‌توانيد مشترك خبرنامه جيره‌كتاب بشويد.