دنياي سوفي (Sophie's World) نويسنده: ياستين گوردر (Jostein Gaarder) ترجمه: مهرداد بازياري ناشر: هرمس سال نشر: 1389 (چاپ سوم) قيمت: 8500 تومان تعداد صفحات: 630 صفحه شابك: 978-964-363-472-8 داستان با اين جملات آغاز مي‌شود: "سوفي آموندسن از مدرسه به خانه برمي‌گشت. نيمه اول راه را با يورون بود. راجع به آدم مصنوعي حرف مي‌زدند. يورون معتقد بود مغز آدم مثل يك رايانه پيچيده است. سوفي اطمينان نداشت كه كاملا با او هم عقيده باشد. به هر حال انسان بايد چيزي بيشتر از ماشين باشد. نزديك فروشگاه بزرگ از هم جدا شدند و هركدام به راه خودشان رفتند. سوفي ته محله‌ي خانه‌هاي ويلايي زندگي مي‌كرد و راه خانه‌شان تا مدرسه تقريبا دو برابر راه يورون بود. خانه آنها انگار آخر دنيا بود، چون پشت حياطشان خانه ديگري نبود. از آنجا يك جنگل بزرگ شروع مي‌شد. به خيايان كلوا پيچيد. ته خيابان پيچ تندي داشت كه معروف بود به "پيچ ناخدا". تقريبا بجز شنبه‌ها و يكشنبه‌ها آدمهاي ديگري به آن خيابان نمي‌آمدند ..."

لذات فلسفه نويسنده: ويل دورانت (Will_Durant) ترجمه: عباس زرياب ناشر: علمي و فرهنگي سال نشر: 1387 (چاپ بيستم) قيمت: 6500 تومان تعداد صفحات: 520 صفحه شابك: 978-964-445-037-2 در ابتداي كتاب ويل دورانت با عنوان "دعوت" چنين آورده است: "اين كتاب تلاشي است براي رسيدن به فلسفه‌اي متناسب و هماهنگ با زندگي. در اين كتاب، در مسائل فلسفي همان كوششي به كار برده مي‌شود كه در كتاب "تاريخ فلسفه" براي شخصيتها و طريقه‌هاي فلاسفه بزرگ به كار رفت تا آنان را با گفتاري روشن و به فهم نزديك سازد و با تطبيق ايشان با زمان ما، به آنان زندگي بخشد. در اينجا از قصه‌ها و نكات و لطايف نوابغ كه بار ما را در آنجا سبك مي‌كرد، اثري نخواهد بود، ولي شايد با نزديك‌تر شدن به چيزهايي كه در اين روزها به زندگي ما بيشتر وابسته است، اين نقص را جبران كنيم، زيرا موضوع بحث در اينجا خود ما هستيم. رفتار و عقيده انساني در زمان حال در معرض تغييراتي عميق‌تر و ناراحت‌كننده‌تر از تغييراتي است كه پس از ظهور فلسفه و ثروت در يونان و پايان دادن به دين قديم يونانيان تا كنون صورت گرفته است. امروز دوباره عصر سقراط است. زندگي اخلاقي ما با انحلال عادات و عقايد قديم در معرض تهديد است و زندگي عقلاني ما در سرعت و گسترش است. همه اعمال و انديشه‌هاي ما تازه و در مرحله آزمايش است و هنوز چيزي محقق و مستقر نگشته است ..."

تاريخ فلسفه (The Story of Philosophy) نويسنده: ويل دورانت (Will Durant) ترجمه: عباس زرياب ناشر: علمي و فرهنگي سال نشر: 1387 (چاپ بيست و يكم) قيمت: 6000 تومان تعداد صفحات: 501 صفحه شابك: 964-311-419-8 كتاب با اين جملات آغاز مي‌شود: "در فلسفه لذتي وجود دارد. حتي در سراب بيابانهاي علم مابعدالطبيعه جذب و كششي هست. هر طالب علمي اين معني را تا هنگامي كه ضروريات قاطع حيات مادي او را از مقام بلند انديشه به سرزمين پست مبارزه اقتصادي فرود نياورده است، درك مي‌كند. اغلب ما در بهار عمر خويش روزهاي طلايي را گذرانده‌ايم كه در آن معني قول افلاطون را كه "فلسفه لذتي گرامي است" درك كرده‌ايم، در آن روزها عشق به حقيقتي ساده آميخته با اشتباه براي ما خيلي برتر از لذايذ جسماني و آلودگي‌هاي مادي بود. ما همواره در خود نداي مبهمي مي‌شنويم كه ما را به سوي اين نخستين عشق به حكمت مي‌خواند. ما مثل براونينگ چنين مي‌انديشيم كه: طعام و شراب من براي تحصيل معني زندگي است ..."

فلسفه در گفتگو!
اگر قرار به مرتب كردن اين فهرست بنا بر شهرت كتاب‌ها باشد، فكر مي‌كنم حالا ديگر نوبت كتاب‌هاي براين مگي با ترجمه عزت‌الله فولادوند است.
كتاب‌هاي مگي در ميان فلسفه‌دوستان ايران طرفدار بسيار دارد. اين هر دو كتاب ساختاري مصاحبه‌اي دارند. يعني مگي در خلال مصاحبه و گفتگو با اهل فن تلاش كرده تا در هر كتاب موضوع را به خواننده ارائه نمايد.
كتاب اول همانطور كه از اسمش برمي‌آيد در گفتگوها به مباحث تاريخي فلسفه مي‌پردازد و به همين خاطر هم اسامي بخش‌ها/فصل‌ها از "افلاطون" و "ارسطو" آغاز مي‌شوند و با "شوپنهاور" و "نيچه" ادامه مي‌يابند و نهايتا هم به "ويتگنشتاين" ختم مي‌شوند.
كتاب دوم اما به مسائلي كه در عصر حاضر فلسفه با آن دست به گريبان است مي‌پردازد. براي همين هم فصل‌ها با عناويني چون "افسون فلسفه تحليل زبان"، "فلسفه زبان"، "انديشه‌هاي چومسكي"، "فلسفه‌ي علم"، "فلسفه و سياست" و ... "متن اجتماعي فلسفه" نامگذاري شده‌اند.

فلاسفه بزرگ آشنايي با فلسفه غرب نويسنده: براين مگي (Bryan Magee) ترجمه: عزت‌الله فولادوند ناشر: خوارزمي سال نشر: 1385 (چاپ سوم) قيمت: 00 تومان تعداد صفحات: 583 صفحه شابك: 964-487-024-7 نويسنده در پيشگفتار كتاب سخن را اينچنين آغاز مي‌كند: "در جهان انگليسي زبان، فلسفه جزء مايه‌هاي فكري بيشتر مردم نيست، حتي اغلب كساني كه در دانشگاه تحصيل كرده‌اند. گمان مي‌كنم اكثر مردان و زنان باهوش، صرف‌نظر از تحصيلاتشان، داستان مي‌خوانند و نمايشنامه مي‌بينند و، در حد خوانندگان روزنامه، به سياست توجه دارند و از اين راه و از طريق تجربه شغلي قدري با اقتصاد آشنا مي‌شوند و بسياري حتي زندگينامه مي‌خوانند و بدان‌وسيله كمي تاريخ ياد مي‌گيرند. ولي از فلسفه بي‌اطلاعند، البته مگر كساني كه وارد مطالعات فلسفي بشوند. يكي از دلايل اين امر اين است كه فلسفه در قرن بيستم به كاري حرفه‌اي و فني بدل شده است. دليل ديگر، تخصصي شدن بيش از حد همه رشته‌هاست. بخصوص آموزش و پرورش در انگلستان، امروز در معرض اين ايراد است كه معلومات عمومي را به حد كافي بالا نمي‌برد. دليل سوم تفاخر مردم كشورهاي انگلوساكسن به اين است كه زياد با تصورات مجرد سر و كار ندارند. به هر حال، دليل كامل هرچه باشد، بيشتر مردم كتاب‌خوانده‌ي كشورهاي مزبور در سراسر زندگي از وقتي به سن رشد مي‌رسند، با نام فلاسفه بزرگ آشنايي دارند بدون آنكه بدانند پايه شهرت اين فيلسوفان چيست و براي چه نام بلند پيدا كرده‌اند. چرا بيش از دو هزار سال پيش تاكنون، نام افلاطون و ارسطو در هر خانواده‌اي شنيده مي‌شده است؟ همين سوال را مي‌توان درباره بعضي از فلاسفه روزگاران اخير نيز مطرح كرد. بديهي است جواب اين است كه كارهاي اين فيلسوفان بخشي از بنياد فرهنگ و تمدن غرب بوده است. چطور؟ اين كتاب سر رشته را براي پاسخ گفتن به اين پرسش بدست مي‌دهد ..."

مردان انديشه پديدآورندگان فلسفه معاصر نويسنده: براين مگي (Bryan Magee) ترجمه: عزت‌الله فولادوند ناشر: طرح نو سال نشر: 1387 (چاپ چهارم) قيمت: 8500 تومان تعداد صفحات: 497 صفحه شابك: 964-489-022-1 پيشگفتار كتاب با اين جملات آغاز مي‌شود: "اين كتاب محصول پانزده برنامه تلويزيوني است كه از 1975 تا 1977 آماده بر روي نوار ضبط شده، و از ژانويه تا آوريل 1978 بر صفحه تلويزيون بي‌بي‌سي به نمايش درآمد. انديشه تهيه چنين سلسله برنامه‌هايي متعلق به آبري سينگر (مديرعامل بعدي راديو بي‌بي‌سي) بود. ولي وقتي او از من براي ساختن آن دعوت كرد، تنها به اين شرط پذيرفتم كه از همان اول دستم باز باشد. منتها او نيز، چنانكه عاقلانه مي‌شد انتظار داشت، مي‌خواست بداند كه بايد با چه چيزي موافقت كند. از اين‌رو، پس از قدري انديشه و رايزني با ديگران فهرستي از موضوع‌ها و شركت‌كنندگان آماده كردم كه در اين كتاب ديده مي‌شود، و برنامه بعد از تصويب به اجرا درآمد. هدف من [در اين برنامه‌ها] آشنا كردن مخاطباني جديد و وسيع‌تر با مرحله كنوني بحث در پاره‌اي از جالبترين شاخه‌هاي فلسفه بوده است. نخست و از همه آشكارتر، پاسخ به اين پرسش‌ها كه: افراد سرشناس اكنون كيستند، چه مي‌كنند، و چرا آنچه مي‌كنند مهم است؟ دوم، نگاهي به آن دسته از مكتبهاي فكري - مانند مكتب فرانكفورت و اگزيستانسياليسم و فلسفه تحليل زبان - كه هنوز ادامه دارند. سوم، نگاهي مشابه به برخي از شاخه‌هاي فرعي موضوع، مانند فلسفه اخلاق، فلسفه سياسي، فلسفه علم، الي آخر. و سرانجام، از آنجا كه اينها همه تنها با عنايت به تحولات اخير فلسفه ممكن بوده فهميده شود، مي‌بايست سوابق بلافصل امر، بخصوص در مورد ماركس و ويتگنشتاين و پوزيتيويسم منطقي، تا حدي مورد بررسي قرار گيرد."

خودآموزي فلسفه!
اين هم مجموعه‌اي از كتاب‌هاي "الفباي ..."، "در 30 روز ... بياموزيد" و ... درباره فلسفه!
كتاب اول، "الفباي فلسفه"، دست‌كم با سه ترجمه به بازار آمده. پس حتما يك سري هست كه مترجمان و ناشران اينقدر به اين كتاب توجه نشان داده‌اند.
كتاب دوم، "نگاهي به فلسفه"، اخيرا به بازار آمده و به همين خاطر هم قيمت‌اش خارج از محدوده معمول جيب من بود (اين روزها كتاب‌ها اكثرا قيمت‌شان از محدوده مجاز جيب ما بيرون زده و چون به نظر نمي‌آيد كه قرار باشد دوباره به داخل محدوده بازگردند فكر مي‌كنم من بايد در محدوده‌ام تجديد نظري بكنم!). اما بالاخره دل به دريا زدم و آن را خريدم چون مدتها بود نسخه زبان اصلي كتاب را در Wishlistام در سايت آمازون گذاشته بودم اما هيچوقت از آن طريق كتاب را خريداري نكرده بودم و اين "آرزو" همينطور در انتظار مانده بود كه مانده بود!
كتاب سوم، "فلسفه در 30 روز"، از سال گذشته تا حالا به چاپ دوم رسيده كه اين براي يك كتاب با موضوع فلسفه مي‌تواند نشانه‌ي خوبي باشد.
كتاب آخر هم ... نكته‌ي خاصي درباره آن به نظرم نمي‌رسد و فقط آن را معرفي مي‌كنم!

الفباي فلسفه نويسنده: نايجل واربرتون (Nigel Warburton) ترجمه: مسعود عليا ناشر: ققنوس سال نشر: 1388 (چاپ چهارم) قيمت: 3500 تومان تعداد صفحات: 248 صفحه شابك: 964-311-503-8 نويسنده در "درآمد" كتاب آورده: "فلسفه چيست؟ اين پرسشي است كه از حيث دشواري انگشت‌نماست. يكي از ساده‌ترين جواب‌هايي كه مي‌توان به اين پرسش داد اين است كه بگوييم فلسفه همان مشغله فلاسفه است، و بعد اشاره كنيم به نوشته‌هاي افلاطون، ارسطو، دكارت، هيوم، كانت، راسل، ويتگنشتاين، سارتر و ساير فلاسفه نامدار. ولي اگر تازه قدم به وادي فلسفه گذاشته باشيد، بعيد است كه اين جواب چندان به كارتان بيايد، زيرا احتمالا مطلبي از اين نويسندگان نخوانده‌ايد. حتي اگر نوشته‌اي از ايشان مطالعه كرده باشيد، چه بسا باز هم دشوار بتوان گفت كه وجه اشتراك آن‌ها چيست - البته اگر به واقع ويژگي مرتبطي در كار باشد كه ايشان جملگي آن را به اشتراك داشته باشند. جواب ديگري كه مي‌توان براي اين پرسش تدارك ديد اين است كه خاطر نشان كنيم كه ريشه فلسفه واژه‌اي يوناني است به معناي "دوستداري حكمت". اما اين جواب در قياس با اين كه بگوييم فلسفه همان مشغله فلاسفه است ابهام بيش‌تري دارد و حتي كم‌تر مفيد مي‌افتد. پس لازم است پاره‌اي آراي بسيار كلي را در باب اين كه فلسفه چگونه چيزي است عرضه بداريم ..."

نگاهي به فلسفه سبك كردن بار سنگين فلسفه نوشته: دونالد پالمر ترجمه: عباس مخبر ناشر: مركز سال نشر: 1388 (چاپ اول) قيمت: 12500 تومان تعداد صفحات: 541 صفحه شابك: 978-964-213-049-8 پيشگفتار كتاب با اين جملات آغاز مي‌شود: "ويتگنشتاين در جايي گفته است مي‌توان كل يك كتاب فلسفه را فقط با استفاده از لطيفه نوشت. اثر حاضر چنين كتابي نيست و با تاريخ فلسفه همچون يك لطيفه برخورد نمي‌كند. اين كتاب فلسفه را سنگين نه، اما جدي مي‌گيرد. همان‌طور كه عنوان فرعي كتاب نشان مي‌دهد، هدف آن است كه بار سنگين فلسفه قدري سبك شود. بدون به دريا افكندن اين بار چگونه مي‌توان اين كار را انجام داد؟ نخست با مروري بر فلسفه غرب از قرن ششم قبل از ميلاد تا بخش اعظم سال‌هاي قرن بيستم، به گونه‌اي كه محورهاي انديشه‌هاي فلسفي غرب و تكامل آن‌ها با ايجاز و در قالبي خواندني معرفي شوند، بدون آن كه از اهميت و ارزش آن‌ها كاسته شود، و در عين حال وانمود نكنيم كه كار را تمام كرده و ته قضيه را درآورده‌ايم. دوم، به پيروي از سنت حسنه قرون وسطا، حواشي متن را روشن سازيم. اميدوارم پاره‌اي از اين روشنگري‌ها، يعني تلاش براي نشان دادن انديشه‌هاي دشوار با استفاده از تصاوير و طرح‌ها، واقعا روشنگر باشد. هدف اغلب اين تلاش‌ها، قطع كردن تمايل طبيعي فيلسوفان براي گردن نهادن به نيروي ثقل و سبك‌تر كردن كار است ..."

فلسفه در 30 روز نوشته: دومينيك ژانيكو ترجمه: عليرضا حسن‌پور، نرگس سردابي ناشر: موسسه انتشارات فلسفه سال نشر: 1388 (چاپ دوم) قيمت: 2200 تومان تعداد صفحات: 133 صفحه شابك: 964-96630-4-3 پيشگفتار كتاب با اين جملات آغاز مي‌شود: "كتابي كه در دست داريد، معجزه‌اي است كوچك. مقدمه‌اي است آموزنده و جذاب بر فلسفه در سي فصل كوتاه و تقريبا هركدام براي يك روز از ماه. دومينيك ژانيكو آن را با اين اميد نوشت كه خوانندگان تازه‌كار در فلسفه به اين معماگونه‌ترين و در عين حال معمولي‌ترين رشته‌ي دانشگاهي علاقه‌مند شوند و جرات بررسي بيشتر پيدا كنند. او اين كتاب را براي دخترش كلر نوشته است، چرا كه قصد داشت مطالعه‌ي فلسفه را در دبيرستان آغاز كند - چيزي كه متاسفانه هنوز هم در فرانسه رايج‌تر از كشورهاي انگليسي زبان است. ژانيكو با خواندن كتاب‌هاي مقدماتي و درسي متعدد اين رشته و با نارضايتي از پيچيدگي‌هاي آكادميك آن‌ها، تصميم به نوشتن كتاب خودش گرفت. او اين كتاب را نه فقط براي دخترش، بلكه براي هركسي در هر سني و با هر پيش زمينه‌ي تحصيلي كه داراي كمي كنجكاوي است اما وقت آزاد اندكي دارد نوشت. به گفته‌ي فيلسوف بزرگ آمريكايي استنلي كاول "فلسفه آموزش بزرگسالان است." اين كتاب در طول يك ماه تابستان 2002 نوشته شده و به نظر من حال و هواي تابستاني دارد، يعني زماني كه مشغوليت‌هاي طاقت‌فرساي كار يكنواخت روزانه كم‌كم از بين مي‌رود و به گفته‌ي والاس استيون "روح رنج‌هايش را به يك سو مي‌نهد." در چنين لحظاتي، انسان به تفكر فراخوانده مي‌شود: به انديشيدن درباره‌ي غناي زندگي و فهم و درك ناچيز ما از آن ..."

خودآموز فلسفه نوشته: مل تامپسون ترجمه: بهروز حسني ناشر: فرهنگ نشرنو سال نشر: 1387 (چاپ اول) قيمت: 4700 تومان تعداد صفحات: 267 صفحه شابك: 978-964-7443-43-2 در پشت جلد كتاب آمده: "- چه چيزهايي را مي‌توانيم درباره جهان يا خودمان با قطعيت بدانيم؟ - آيا مي‌توان وجود خدا را اثبات كرد؟ - ارتباط بين ذهن و جسم چگونه است؟ - عدالت چيست؟ - جامعه چگونه بايد سازمان داده شود؟ اين كتاب درآمدي سات بر جستجوي برخي از بزرگترين انديشمندان تاريخ فلسفه غرب براي پاسخ دادن به پرسشهايي از اين دست. در اين كتاب مسائل محوري فلسفه، كه نحوه تفكر ما درباره جهان را شكل داده است، از افلاطون تا نوگرايي، مورد بررسي قرار گرفته است و با تشريح اصطلاحاتي نظير معرفت‌شناسي، متافيزيك و وجودگرايي، با بياني موجز، ديدي كلي از انديشه غربي براي دانشجويان و علاقمندان ارائه شده است."

كار تنظيم اين فهرست هنوز تمام نشده!
مطمئنا كتاب‌هاي بسيار ديگري وجود دارند كه مي‌توانند در اين فهرست گنجانده شوند. اينها، فعلا، فقط مجموعه كتاب‌هايي هستند كه من در طول ساليان براي كتابخانه‌ي خودم خريده‌ام.
مثلا خيلي دلم مي‌خواست كه كتابي هم درباره "فلسفه اسلامي"، كه مناسب حال نافيلسوفان نوشته شده باشد، داشتم يا مي‌شناختم و در اين فهرست مي‌آوردم. اما هر كتابي كه تا به حال درباره فلسفه اسلامي ورق زده‌ام بسيار سنگين و پر از اصطلاحات قلمبه و سلمبه بوده است. شايد خوب نگشته‌ام.
به هر حال موجب تشكر بسيار خواهد بود اگر ديگر دوستان هم كتاب‌ يا كتاب‌هايي مناسب حال اين فهرست مي‌شناسند معرفي كنند تا به مرور فهرست حاضر تكميل‌تر گردد.
فعلا اما فهرست را در اينجا با اين كتاب كوچك به پايان مي‌بريم. آن را در همين ماه‌هاي اخير كه داشتم فهرست را تكميل مي‌كردم پيدا كرده‌ام. همان چند خط ابتدايي مقدمه‌ي كتاب آدم را مجاب مي‌كرد كه "خواندني" است!

سير فلسفه در ايران نوشته: محمد اقبال لاهوري (Mohammad Iqbal) ترجمه: اميرحسين آريان‌پور (Amir Hossein Aryanpour) ناشر: اميركبير سال نشر: 1387 (چاپ ششم) قيمت: 2500 تومان تعداد صفحات: 242 صفحه شابك: 978-964-00-0909-3 نويسنده مقدمه كتاب را با اين جملات آغاز كرده است: "برجسته‌ترين امتياز معنوي مردم ايران گرايش آنها به خردورزي فلسفي است. با اين همه، پژوهنده‌اي كه بخواهد نظام‌هاي فكري جامعي در كتاب‌هاي بازمانده ايران بيابد، به ناخرسندي مي‌افتد و با آنكه از لطافت غريب فكر ايراني سخت متاثر مي‌شود، به نظامي چون نظام كاپيلاي هندي يا نظام كانت آلماني برنمي‌خورد. چنين مي‌نمايد كه ذهن ايراني نسبت به دقايق فكري بي‌شكيب است، ولي توان آن ندارد كه از مشاهده واقعيت‌هاي پراكنده، به اصول كلي پي برد و به تنظيم نظام‌هاي فكري دامنه‌دار پردازد. برهمن نازك‌انديش هندي بر وحدت دروني هستي دست مي‌يابد. ايراني نيز چنين مي‌كند. اما برهمن هندي مي‌كوشد كه اين وحدت كلي را در همه آزمايش‌هاي جزئي زندگي بجويد و در مظاهر گوناگون هستي منعكس ببيند، حال آنكه ايراني تنها به دريافت كليت اين وحدت خشنود است و براي سنجش ژرفا و وسعت آن تلاشي نمي‌ورزد. ذهن ايراني چون پروانه‌اي سرمست از گلي به گلي پرمي‌كشد و ظاهرا هيچ‌گاه صورت كلي باغ را در نمي‌يابد. از اينجاست كه ژرف‌ترين افكار و عواطف مردم ايران در ابيات پراكنده‌اي كه غزل نام دارند و نمايشگر تمام لطايف روح هنري آنهايند، تجلي مي‌كند. هندوان در همان حال كه مانند ايرانيان، دانشي جامع و والا را ضرور مي‌دانند، آرام آرام از آزمايشي به آزمايشي روي مي‌نمايند و سخت‌سرانه نمودها را مي‌كاوند و به نظمي كلي كه در اندرون نمودها نهان است، مي‌رسند. ايراني فلسفه را به عنوان نظامي جامع مطمح نظر قرار نمي‌دهد. ولي برادر هندي او نيك آگاه است كه بايد فلسفه خود را به صورت نظامي سنجيده درآورد. نتيجه‌ي آشكار ناهمساني ذهني ايرانيان و هنديان اين است كه در ايران تنها نظام‌هاي فكري ناتمام به بار مي‌آيند و در هند نظام‌هايي بزرگ چون نظام ودان‌تا فراهم مي‌شوند ..."