خانه | بخش كودك و نوجوان | جستجو:

 

نگاشته شده
به تاريخ 26/11/87

آموزش "عكس ديدن"


چگونه عكس ببينيم: مردم چگونه عكس ببينيم؟: مردم
نوشته: ژاك لو
ترجمه: اسماعيل عباسي
ناشر: انتشارات ميرسعيدي فراهاني و كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان
سال نشر: 1386 (چاپ اول)
قيمت: 1450 تومان
تعداد صفحات: 42 صفحه
شابك: 978-964-6853-67-6
كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان دو كتاب منتشر كرده با عنوان‌هاي "مردم" و "حيوانات". اين دو كتاب مجموعه‌اي را تشكيل مي‌دهند كه با عنوان "چگونه عكس ببينيم" نامگذاري شده. هر كتاب از مجموعه‌اي عكس تشكيل شده كه عكاسان نامدار دنيا آنها را تهيه كرده‌اند. هدف هر مجموعه آشنا كردن مخاطبين خود با مفاهيمي است كه عكس‌ها و تصاوير منتقل مي‌كنند. هر عكس معمولا به همراه توضيحي درباره عكاس و همچنين ويژگي‌هاي عكس و نكات و مفاهيمي كه در خود دارد ارائه شده.

چگونه عكس ببينيم: حيوانات چگونه عكس ببينيم؟: حيوانات
نوشته: ا.د.ي. كولمن
ترجمه: اسماعيل عباسي
ناشر: انتشارات ميرسعيدي فراهاني و كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان
سال نشر: 1386 (چاپ سوم)
قيمت: 1250 تومان
تعداد صفحات: 44 صفحه
شابك: 978-964-432-964-978
توجه دادن كودكان و نوجوانان، مخاطبين اصلي اين دو كتاب، به اينكه عكس‌ها را مي‌توان با دقت و موشكافي بررسي كرد و بر اثر اين دقت، درك بيشتر و بهتري از هر تصوير بدست آورد، به نظرم بايد حاصل لذت‌بخشي داشته باشد! هم براي آموزگار و هم براي دانش‌آموز.

در ادامه ايده‌هايي از شيوه استفاده از اين كتاب‌ها در سر كلاس را كه به نظرم رسيده، آورده‌ام.

ايده‌هايي براي سركلاس

  • براي هر عكس در كتاب مي‌توان از شاگردان خواست ابتدا كلمه‌اي به آن اختصاص دهند. اين كلمه يا عبارت بايد نشان‌دهنده احساسي باشد كه نسبت به آن در نگاه اول بهشان دست مي‌دهد يا مفهومي كه با اولين نگاه برايشان تداعي مي‌شود. مثلا "آرامش"، "دوستي"، "رنج"، "محبت"، "خشونت" و ... فهرست كلمه‌ها را براي هر عكس مي‌توان تنظيم كرد و براي مراحل بعد از آن استفاده كرد.
  • در قدم بعد مي‌توان از شاگردان خواست تا به جزئياتي كه در هر عكس مي‌بينند اشاره كنند. اين فعاليت بايد قبل از خواندن توضيح هر عكس صورت بگيرد. شاگردان را در حين اين قدم مي‌توان به نور، باز يا بسته بودن كادر عكس، شلوغي يا خلوتي صحنه، اشيا مختلفي كه در عكس ديده مي‌شوند و ... توجه داد. جزئيات هر عكس را هم مي‌توان براي استفاده در مراحل بعدي يادداشت كرد.
  • بالاخره نوبت به خواندن توضيحات كتاب براي هر عكس مي‌رسد و مقايسه يادداشت‌هاي مراحل قبل با آنچه كه نويسنده درباره هر عكس آورده است. در اين مرحله اگر با توضيحات كتاب مشخص شود كه برداشت‌هاي اوليه دانش‌آموزان از مفهوم يك كلمه‌اي عكس يا جزئيات آن صحيح نبوده، مي‌توان يادداشت‌ها را براساس توضيحات كتاب تصحيح كرد (مي‌توان هم به همان برداشت داخل كلاس چسبيد و نتيجه‌گيري كرد كه "نظر نويسنده هم يك نظر است، اما ما برداشت خودمان را بيشتر مي‌پسنديم!")

فعاليت‌هايي براي انجام

  • براي كلاس‌هاي رايانه و زبان (اگر رايانه و اينترنت در دسترس داريد)
    نسخه ديجيتال اغلب عكس‌هاي هر دو كتاب را مي‌توان بر روي شبكه اينترنت يافت. مامور كردن بچه‌ها براي آنكه عكس‌ها را روي اينترنت پيدا كنند مي‌تواند فعاليتي باشد كه به آنها يافتن منابع مختلف بر روي اينترنت را مي‌آموزد.
    نسخه‌هاي ديجيتال عكس‌ها معمولا كيفيت بصري بسيار بالاتري نسبت به عكس‌هاي چاپ شده در كتاب دارند. بنابراين بچه‌ها حتي مي‌توانند پس از پيدا كردن عكس‌ها، آنها را با نرم‌افزاري (مثلا PowerPoint) و به همراه توضيحات كتاب يا برداشت‌هاي خودشان از هر عكس تبديل به يك مجموعه نمايشي نمايند.
    پيدا كردن عكس‌ها معمولا با استفاده از نام عكاس ميسر مي‌شود و با جستجوي به دنبال عكس‌هاي يك عكاس، عكس‌هاي ديگر او هم بازيابي مي‌شوند. مي‌توان همچنين از شاگردان خواست كه مجموعه‌اي از عكس‌هاي هر عكاس بازيابي كنند و سپس بررسي كنند كه آيا ويژگي‌هاي مشتركي ميان عكس‌هاي بازيابي شده (با توجه به توضيحات كتاب) قابل مشاهده هست يا خير.
  • براي كلاس‌هاي انشا
    زماني كه ما درس مي‌خوانديم در كلاس‌هاي انشا معمولا موضوعي را در قالب يك جمله بر روي تخته مي‌نوشتند و از دانش‌آموزان مي‌خواستند تا درباره آن انشا بنويسند. نمي‌دانم آيا هنوز هم اوضاع به همين نحو است يا نه. به هر حال فكر مي‌كنم براي تنوع هم كه شده (!!!) همين كار را با عكس هم مي‌توان انجام داد. از دانش‌آموزان بخواهيد كه يكي از عكس‌هاي كتاب را انتخاب كنند و درباره آن انشا يا داستاني دو صفحه‌اي بنويسند. منظور از اين فعاليت توصيف عكس و يا بسط آنچه كه در سر كلاس درباره هر عكس گفته و شنيده شده نيست. بلكه هدف نوشتن مطلبي است (با هر موضوعي: اجتماعي، خاطرات، تجربه شخصي، گزارش ورزشي، ...) كه احساس يا مفهوم يك كلمه‌اي انتخاب شده براي هر عكس را منتقل مي‌كند و لزوما شايد هيچ ارتباط مستقيمي با عكس موضوع انشا ندارد. مثلا مي‌شود مفهوم عكس "گري وينوگرند" را "دوستي" در نظر بگيريم و مطلبي درباره اين مفهوم بنويسيم كه در آن هيچ فيلي وجود نداشته باشد!!!
  • براي كلاس‌هاي انشا
    از بچه‌ها بخواهيد تا با استفاده از يكي از عكس‌هاي كتاب، يك آگهي تبليغاتي طراحي كنند. براي اينكار آنها مي‌توانند ابتدا محصولي را انتخاب كنند و بعد از ميان عكس‌هاي كتاب، عكس مورد نظرشان را براي تبليغ كالايي كه در نظر گرفته‌اند، انتخاب كنند يا برعكس اول عكس مورد نظر را انتخاب كنند و بعد تصميم بگيرند كه آن را براي تبليغ چه محصولي مي‌خواهند بكار ببرند.
    بعد از انتخاب عكس و محصول، آنها بايد با ساختن شعار يا عبارتي چند جمله‌اي، عكس را با متن تركيب كنند و آگهي تبليغاتي خود را تكميل نمايند.

(اگر شما هم ايده‌اي براي استفاده از كتاب‌هاي معرفي شده در كلاس داريد، لطفا برايمان بنويسيد. همچنين اگر هريك از ايده‌هاي مطرح شده را در كلاس اجرا كرديد و در عمل آنها را تغيير داديد يا تكميل كرديد حتما به ما اطلاع بدهيد تا ما هم متن خودمان را با استفاده از تجربيات شما تكميل كنيم)

نكات جنبي كه در كلاس مي‌توانيد به آن اشاره كنيد

  • اشاره به اينكه هر عكس صاحبي دارد و استفاده از آن بايد با اجازه او انجام بشود، مي‌تواند بهانه‌اي براي اشاره به مفهوم حق مولف (Copyright) در سر كلاس شود
  • اگر رايانه و اينترنت در اختيار داريد و تصميم به اجراي فعاليت اول پيشنهاد شده گرفتيد متوجه مي‌شويد كه كمبود ثبت به زبان اصلي (انگليسي) نام عكاسان كتاب دردسر بسياري براي يافتن عكس‌ها توليد مي‌كند. اين دردسر بهانه خوبي خواهد بود كه به دانش‌آموزان درباره اهميت ثبت كليه مراجع، منابع، نام‌ها و ... به كامل‌ترين روش ممكن در مقاله‌ها، تحقيق‌ها و كتاب‌هايي كه مي‌نويسند، توجه دهيد.
  • مترجم هر دو كتاب اسماعيل عباسي است كه در امر آموزش و ترويج عكاسي در كشورمان سابقه و تجربه طولاني دارد و كتاب‌هاي مختلفي را در اين زمينه ترجمه كرده است. علاقمندان را مي‌توان به وبلاگ او در نشاني http://abbasi.akkasee.com ارجاع داد.

بد نيست بدانيد!
كتاب "... مردم" در توضيح اين عكس مشهور از آلبرت انيشتين آورده:
عكاس مي‌گويد پيش از گرفتن عكس با آلبرت انيشتين درباره بمب اتمي صحبت مي‌كرده است. در اين لحظه غمي بر چهره انيشتين نشست و از اين كه از نظريه‌هاي او براي كشتار جمعي استفاده شده بود، اظهار تاسف كرد.
هالسمان مي‌گويد در همين لحظه دگمه شاتر را فشار دادم و عكس مورد نظرم را گرفتم. نگاه مستقيم انيشتين به عدسي دوربين باعث مي‌شود بيننده بلافاصله با او ارتباط برقرار كند."

نكته جالب اما اينجاست كه همين عكس با كادربندي‌اي كه زماني مجله تايم براي روي جلد خود از آن استفاده كرده در كشور ما براي تبليغ كلاس كنكور مورد استفاده قرار گرفته! پيامي كه علي‌القاعده با مفهوم عكس كاملا در تضاد است.



اگر خواستيد اين ايده‌ها را در سر كلاس به كار گيريد ...
لطفا حتما به ما اطلاع بدهيد! جيره‌كتاب تلاش مي‌كند تا با استفاده از امكانات خود، كتاب‌هاي معرفي شده را براي آنكه در اختيار شاگردان‌تان قرار دهيد، برايتان فراهم نمايد.
اگر مايل به تشويق استفاده از ايده‌هاي مطرح شده در كلاس‌هاي درس هستيد ...
لطفا با ما تماس بگيريد! جيره‌كتاب در نظر دارد تا با فراهم كردن كتاب‌هاي معرفي شده براي معلم‌هايي كه مايل به استفاده از آنها در سر كلاس باشند، بكارگيري اين ايده‌ها را آسان‌تر كند. شما مي‌توانيد با اهداي اين كتاب‌ها به مدارس ما را در توسعه اين ايده‌ها ياري نماييد.



جيره كتاب چيست؟    چگونه مي‌توان عضو شد؟    لطفا نظر بدهيد!    مبلغ ما، شما هستيد
خرده‌ريز‌هاي مفيد    اگر كارمان داشتيد